Çocuk yoğun bakım ünitesinde tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizma üremesi olan hastaların özelliklerinin değerlendirilmesi

Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde hastane enfeksiyonları mortalitenin önemli belirleyicilerindendir. Özellikle pediatrik yoğun bakım ünitelerinde, tüm antibiyotiklere dirençli organizmalara bağlı enfeksiyonlar, tüm dünyada artmaktadır. Hasta özellikleri tüm antibiyotiklere dirençli enfeksiyonların yönetiminde temel unsur olmaya devam etmektedir. Tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizma üremesi olan hastaların özelliklerini değerlendirerek direnç gelişiminin azalması için alınabilecek önlemler konusunda literatüre katkı sunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Mart 2020 ile Ekim 2024 tarihleri arasında yatan ve yatışı süresince en az bir adet laboratuvarımızda çalışılmış tüm antibiyotiklere dirençli kültür üremesi sonucu olan hastaların verileri geriye dönük olarak tarandı. Bulgular: Tüm antibiyotiklere dirençli kültür üremesi olan 33 hasta çalışmaya alındı. Hastaların %75,8'inin erkek, %24,2'sinin ise kız olduğu belirlenmiştir. Hastaların yaş ortalaması 931±1330.86 gün olarak hesaplanmıştır. Hastaların ortalama yatış süresi 374,42±324.75 gün idi. Hastaların yoğun bakım ünitesine en sık yatış nedeni %72,7 oranında solunum yetmezliği olarak tespit edilmiştir. Hastaların en fazla (%66.7) trakeal aspirat kültürü örneğinde tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizma üremesi tespit edilmiştir. En sık karşılaşılan etkenin %51,5 oranında Pseudomonas aeruginosa olduğu görülmüştür. Hastaların %66,7'sinde kültür alınmadan önce çoklu antibiyotik kullanımının mevcut olduğu görülmüştür. Hastalarda en sık kullanılan antibiyotiklerin %51,5 oranla kolistimetat sodyum ve %48,5 oranla meropenem olduğu saptanmıştır. Mikroorganizma üremesinin gerçekleştiği günlerin ortalaması 204,84±248.91 gün olarak hesaplanmıştır. Hastaların %63,6'sında kültür alınmadan hemen önce ateş olmadığı görülmüştür. Tüm hastalarda invaziv girişim mevcut olmakla birlikte en sık 25 hasta (%75,7) ile trakeostomi varlığı görülmüştür. Trakeostomi veya entübasyon mevcut olan hastalar şeklinde bakıldığında ventilatör desteği alan hastaların tüm hastalar içindeki oranının 30 hasta ile %91'e ulaştığı görülmüştür. Birden fazla invaziv girişimi olan hastalar 20 hasta (%60,6) olarak bulunmuştur. Hastalardan cerrahi müdahale geçirenlerin, inotrop tedavisi veya total parenteral nutrisyon alanların oranının almayanlardan az olduğu görüldü. Eksitus olan 22 hastadan 8'inin (%36,3) üremeden sonraki 28 gün içinde hayatını kaybettiği görülmüştür. Hasta sonuçlarına göre laboratuvar değerleri incelendiğinde parametrelerin çoğunda eksitus grubunda hafif yüksek değerler gözlense de istatistiksel olarak anlamlı fark oluşmamıştır. Sonuç: Yoğun bakımlarda tercih edilen ampirik antibiyotiklerin seçiminin belirli bir standardizasyona oturtulması ve ilk planda olası mikroorganizmalara etkili ancak daha dar spektrumlu antibiyotiklerin tercih edilmesi antibiyotik direnci gelişimini önlemede etkili olabilir. Bunun yanında yoğun bakımlarda sık görülen mikroorganizmalara etkili antibiyotik seçeneklerinin kısıtlı olduğu da unutulmamalı ve dar spektrumlu antibiyotikler tercih edilirken bu mikroorganizmalara etkili antibiyotiklerin seçilmesine dikkat edilmelidir. En fazla tüm antibiyotiklere dirençli üreme kaynağının trakeal aspirat kültürü olması bu konuda yapılan çalışmaların ortak bulgusudur. Mekanik ventilasyon uygulanan hastaların bakımı ve aspirasyonu sırasında hijyene dikkat edilmesi, bu hastaların bakımı ve hijyen kuralları için algoritma oluşturulması bu mikroorganizmaların yayılmasını önlemede etkili olabilir. Anahtar kelimeler: Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi, hastane enfeksiyonları, antibiyotik direnci, tüm antibiyotiklere dirençli mikroorganizma