Çocuklarda latent tüberküloz tanısında tüberkülin cilt testi ve ın-vıtro ınterferon-gama salınım testinin karşılaştırılması

Amaç: Çocukluk çağında latent tüberküloz infeksiyonu (LTBI) yaşamın bir döneminde tüberküloz hastalığı gelişme riski yönünden önemlidir. Mycobacterium tuberculosis ile enfeksiyonun belirlenmesinde yaygın olarak yararlanılan tüberkülin cilt testinin (TCT) BCG aşılı kişilerde ve tüberküloz dışı mikobakteri infeksiyonu olasılığında yanlış pozitiflikler nedeniyle yorumlanması güç olmaktadır. Son yıllarda bu gibi zorlukları giderebilecek, interferon-gama salınımının ölçümüne dayanan in vitro testler geliştirilmiştir. Bu çalışmada LTBI açısından araştırılan çocuklarda interferon-gama salınım testi sonuçlarının TCT endürasyonları ile karşılaştırılması planlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Yaşları 7 ay ile 15 yaş arası 54 çocukta QuantiFERON-TB Gold in Tube (QFT-Gold IT) testi ile periferik kan T hürelerinde Mycobacterium tuberculosis'e özgül ESAT-6, CFP-10 ve TB7.7 antijenlerine karşı önceden enfeksiyon yoluyla duyarlanma olup olmadığı araştırılmıştır. Bu testi takiben TCT uygulanmış olan bu hastalar, endürasyon ölçümlerine göre 10-14 mm ve ?15 mm olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki grup QFT-Gold IT test pozitifliği yönünden karşılaştırılmıştır. Tüberkülin endürasyonu ?15 mm olan çocuklara temaslı taraması, klinik ve laboratuvar testleri sonucunda LTBI tanısı koyularak izoniazid ile profilaksi başlanmıştır.Bulgular: TCT endürasyonu 10-14 mm olan 21 çocuğun %9.5'inde, endürasyonu ?15 mm olan 33 çocuğun %6'sında QFT-Gold IT testi pozitif bulunmuştur. İzoniazid profilaksisi, olguların %64.8'ine başlanmış, ancak bu çocukların %91.4'ünde QFT-Gold IT test sonucu negatif bulunmuştur. BCG aşılamasına bağlı olarak değerlendirilen 10-14 mm'lik endürasyonu olan olgularda %9.5 oranında QFT-Gold IT test pozitifliği, bu olgularda profilaksi endikasyonunun tek başına TCT ile ayırt edilememiş olduğunu göstermiştir. Çalışmada, TCT pozitifliği ile QFT-Gold IT testi pozitifliği arasındaki tutarlılık %38.9, kappa değeri 0.03 (p: 0.63) olup her iki test arasındaki tutarlılığın çok zayıf olduğu görülmüştür.Sonuç: Ülkemizde olduğu gibi, BCG aşısının rutin olarak uygulandığı ve TCT yanlış pozitiflik oranının yüksek olduğu topluluklarda interferon-gama salınımına dayanan testlerle çocuklarda LTBI tanısı daha spesifik olarak konulabilecek; böylece izoniazid profilaksisinin yerinde kullanımı sağlanabilecektir. Ancak, bu in vitro testlerin donanımlı laboratuvar koşulları gerektirmeleri nedeniyle henüz rutin olarak kullanımları kısıtlı olup, ayrıntılı epidemiyolojik ve klinik inceleme ile birlikte değerlendirilen TCT için tamamlayıcı olabilecekleri düşünülmektedir.