Çocuklarda ventriküloperitoneal şant enfeksiyonları ve risk faktörlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi 2016-2021

Giriş Amaç: Hidrosefali tedavisinde en etkili tedavi seçeneği cerrahi yöntemlerdir. Beyin omurilik sıvısının drenajını sağlayan ventrikuloperitoneal şant uygulaması, hidrosefali tedavisinde uzun yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır. Günümüzde uygulanan cerrahi teknik ve şant tasarımlarındaki yeni gelişmeler şant komplikasyon oranını belirgin azaltmış olsa da ventrikuloperitoneal şant enfeksiyonları ventrikuloperitoneal şant uygulamasının ensık komplikasyonu olmaya devam etmektedir. Biz bu çalışmada hidrosefali nedeniyle ventriküloperitoneal şant takılan ve ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişen çocuk hastaların demografik, klinik, tanı, tedavi özelliklerini değerlendirmeyi, ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimi ve ventriküloperitoneal şant enfeksiyon tekrarı açısından risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Ocak-2016 - Aralık-2021 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu tanısı alan Çocuk Enfeksiyon ve Beyin Cerrahi Servisine takip ve tedavi amacı ile yatırılarak izlemi yapılan 0-18 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, tedavi özellikleri ve ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimi için risk faktörleri geriye dönük olarak değerlendirildi. Ventrikuloperitoneal şant enfeksiyonlarında enfeksiyon tekrarı için risk faktörlerini değerlendirmek amacıyla tedavi sonrası tekrar ventrikuloperitoneal şant enfeksiyonu gelişen ve gelişmeyen hastalar karşılaştırıldı. Çalışmamızda ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimi için risk faktörlerini değerlendirmek amacıyla beyin cerrahi kliniğinde ventriküloperitoneal şant takılan ve ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişmeyen 0-18 yaş aralığındaki 48 hasta kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Bulgular: Çalışmamıza % 56,5'i (n=48) erkek, ventrikuloperitoneal şant enfeksiyonu tanısı alan 85 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 33,6±41,9 ay idi (min- maks: 2-178 ay). Hastaların ilk başvuru yakınmaları en sık ateş (%58,8), iştahsızlık (%58,8), kusma (%56,5) ve bilinç değişikliği (54,1) idi. Ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu nedeniyle takip edilen 85 hastanın tedavi öncesi alınan BOS kültürlerinin %40'ında üreme olup %64.7'sinde gram pozitif üreme mevcut idi. Ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişen grupta kontrol grubuna göre şant revizyon sayısı istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (p<0,001). Kontrol grubu ile VPŞ enfeksiyonu olan hastalar karşılaştırıldığında şant enfeksiyonu gelişen grupta, hastaneye ilk başvuru sırasında şant takılmadan önceki CRP ve BOS protein değerleri ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişmeyen gruba göre istatistiksel olarak yüksek bulundu (p<0,001). Ventrikuloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimi için BOS protein kesim değeri 107,5 (% 95 GA AUC 0.69-0.94) olarak 11 saptandı. BOS protein düzeyinin şant takılmadan önce 107,5 üzeri olması % 80 olasılıkla , % 62,5 duyarlılık % 66,7 özgüllükle hastada ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişme riskini arttırdığı saptandı. CRP için kesim değeri 1.95 (% 95 GA AUC 0.60-0.97) idi. Hastanın CRP değeri >1.95 ise % 79 olasılıkla, % 72.9 duyarlılıkla, % 88.9 özgüllük ile hastada ventrikuloperitonela şant enfeksiyonu gelişme riskinin arttığı saptandı. Sonuç: Ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu, ensık şant uygulamasından sonraki ilk birkaç ayda oluşmaktadır. Bu nedenle ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimini önlemede ameliyat sırasındaki kolonizasyon ve kontaminasyonun önlenmesi son derece önemlidir. Çalışmamızda şant takılmadan önceki BOS protein yüksekliği ve CRP yüksekliği ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimi ve tekrarı açısından anlamlı bulunmuş olup özellikle ventriküloperitoneal şant takılmadan önceki protein düzeylerinin 100 ve altında tutulmasının ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu gelişimini önleyebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Hidrosefali, Çocuk, ventriküloperitoneal şant, Ventriküloperitoneal şant enfeksiyonu