Çocukluk çağı travmalarının dürtüsellik üzerindeki etkisinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü

Travmatik yaşantılar davranışsal, duygusal ve bilişsel düzeyde psikolojik sağlığı etkiler. Bu yaşantıların erişkinliğe ulaşıldığında psikolojik hastalıklara sahip olma riskini arttırdığı bilinir. Dürtüsellik, hem travma sonrası oluşan bir sonuç hem de travmaya bağlı psikopatoloji oluşması için bir risk faktörüdür. Duygu düzenleme güçlükleri ise psikolojik sağlık üzerinde etkili olduğu bilinen ve birçok psikopatolojinin tanı kriterleri arasında yer alan psikolojik sağlık açısından bir diğer önemli faktördür. Bu araştırmanın temel amacı çocukluk çağı travmalarının (ÇÇT) dürtüsellik üzerindeki etkisinde bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin (BDDS) aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya çocukluk çağı travmatik yaşantısı olduğu belirlenen 301 katılımcı dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında, Demografik Bilgi Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BIS-11), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ-28) ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri Ölçeği (BDDSÖ) kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda duygusal ve cinsel istismarın dürtüsellik üzerindeki etkisinde Uyumsuz BDDS'nin kısmen aracı olduğu bulunmuştur. Uyumlu BDDS'nin ise ÇÇT ile dürtüsellik arasında aracı olmadığı saptanmıştır. Ancak fiziksel istismar ve duygusal ihmalin Uyumlu BDDS ile negatif yönde güçlü ilişkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Ayrıca hiyerarşik regresyon analizi sonuçları fiziksel istismar ve duygusal ihmalin uyumlu BDDS üzerinde negatif yönde etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili literatür bağlamında tartışılmıştır.