Çocukluk çağı travmalarının yetişkinlikteki depresyon belirtileri ile ilişkisinde affetmenin aracı rolü

Fiziksel, duygusal ve cinsel ihmal ve istismar sonucu oluşabilecek çocukluk çağı travmatik yaşantıları kısa vadede çocuğu olumsuz etkilemesinin yanı sıra uzun vadede yetişkin dönem için de çeşitli psikolojik sorunlar ortaya çıkarabilmektedir. Bu sorunlardan biri de yetişkin dönemde ortaya çıkan depresif belirtilerdir. Depresif durumla ilişkilendirilen kavramlardan biri olan affetme, kişinin hak ihlali yaşadığı durumlarda bu ihlali ortaya çıkaran objeye karşı geliştirdiği olumsuz içsel süreçlerini daha olumlu ya da nötr hale getirerek yeniden çerçevelemesini ifade etmektedir. Bahsedilen obje kişinin kendi, başkaları ya da kontrol edilemeyen durumlar olabilmektedir. Çocukluk çağı travmatik yaşantıları depresif belirtilerle olduğu gibi kişinin affetme eğilimi ile de ilişkili bulunmuştur. Dolayısıyla depresif belirtiler, affetme ve çocukluk çağı travmatik yaşantıları birbiri ile ilişkilidir. Ancak bilindiği kadarıyla bu üç değişkenin birbiri ile aynı anda nasıl etkileşim gösterdiğine dair çalışmalar görece az bulunmakta ve Türkiye'de hiç bulunmamaktadır. Buradan hareketle, mevcut çalışmanın amacı çocukluk çağı travmaları ve yetişkinlikteki depresif belirtiler arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünü incelemektir. Bu amaçla, Heartland Affetme Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları Ölçeği ve Beck Depresyon Envanterini içeren çevrimiçi bir form oluşturularak araştırma verileri, 2023 yılı Haziran-Eylül ayları arasında 18-65 yaş arası 307 yetişkinden toplanmıştır. Analiz sonucunda yetişkinlerin depresif belirtileri ile çocukluk çağında maruz kaldıkları travmalar arasındaki ilişkiye toplam affetme eğilimlerinin aracılık ettiği bulgulanmıştır. Detaylı incelendiğinde yalnızca kendini ve durumu affetmenin anlamlı aracılık etkisi olduğu saptanmıştır. Affetmenin fiziksel ihmal ve istismar ile depresif belirtiler arasındaki ilişkiye aracılık etmediği görülmüştür. Sonuç olarak fiziksel ihmal veya istismar dışındaki çocukluk çağı travmalarına maruz kalan yetişkinlerin depresif belirti düzeyleri kendilerini ve durumları affetme eğilimleri aracılığıyla değişmektedir. Dolayısıyla çocukluk çağında duygusal ve cinsel travmatik yaşantıları olan ve yetişkinlik döneminde depresyon belirtileri gösteren bireylerin tedavi planlamasına dahil edilecek affetmeye ilişkin müdahalelerin kendini ve durumu affetme üzerine odaklanıldığında tedavi etkililiğini artırabileceği çalışmanın faydası olarak görülmektedir.