Çocukluk çağında toplum kökenli pnömoni tanısı ile hastaneye yatırılan hastalarda serum prokalsitonin düzeylerinin klinik ve radyolojik korelasyonu

ÖZETÇocukluk Ça ında Toplum Kökenli Pnömoni Tanısı le HastaneyeYatırılan Hastalarda Serum Prokalsitonin Düzeylerinin Klinik ve RadyolojikKorelasyonuBu çalı mada 1 Aralık 2005- 30 Kasım 2006 tarihleri arasında ÇukurovaÜniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Sa lı ı ve Hastalıkları AnabilimDalı Çocuk Poliklinikleri ve Çocuk Acil Servisine ba vuran 0-16 ya ları arasında,ba vurudan 48 saat öncesine kadar antibiyotik kullanmayan, klinik olarak toplumkökenli pnömoni tanısı alan toplam 82 hasta ara tırıldı.Çalı maya alınan hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi.Ba vuru anında tüm hastalardan tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı, C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin (PCT), kan kültürü, Chlamydia pneumoniae veMycopasma .pneumoniae (Ig M ve G) serolojisi için kan örnekleri; viral etiyolojiyisaptamak amacıyla nazofaringeal ve nazal mukozalarından sürüntü örnekleri alındı.Çalı maya alınan tüm hastalara hastaneye ba vuru anında PA akci er grafisi çekildi.Hastalarımızın % 40'ında (33/82) pnömoni etkeni saptanırken, % 60'ında(49/82) herhangi bir pnömoni etkeni saptanamadı. Hastaların % 26,6'sında, ara tırılan 6viral etkenden birine kar ı antikor pozitifli i, % 2.4'ünde M. pneumoniae'ya kar ı IgMpozitifli i ve % 7.3'ünde C. pneumoniae'ya kar ı IgM pozitifli i saptandı. Ayrıca %4.9 hastada karma viral- atipik bakteriyel ajan birlikteli i saptandı. Viral Ab(+) olan 21hastanın 8'inde (% 9.8) Respiratory syncytial virüs (RSV), 8'inde (% 9.8) Influenza Avirüs, 4'ünde (% 4.9) Adenovirüs, 2'sinde (% 2.4) Parainfluenza 2, 2'sinde (% 2.4)Parainfluenza 3, 1'inde (% 1.2) Parainfluenza 1 saptandı. RSV ve Influenza A virüs %9.8 oranları ile en sık saptanan viruslardı.Klinik olarak pnömoni tanısı alan 82 hastanın 35'inde (% 42.7) radyolojik olarakpnömoni bulgusu saptanamazken, 47 hastada (% 57.3) radyolojik olarak pnömonivarlı ı saptandı. Radyolojik olarak pnömoni saptanan 47 hastanın 19'unda (% 40)alveolar pnömoni, 28'inde (% 60) intertisiyel pnömoni bulguları saptandı.Pnömoni tanısı alan 82 hastanın ortalama serum PCT de eri 0.51 ng/ml iken;viral pnömoni tanısı alan 82 hastanın ortalama serum PCT de eri ise 0.24 ng/ml idi.Hastalarımızın serum PCT de erleri radyolojik olarak pnömoni saptanan hastagrubunda (median: 0.12 ng/ml) (0.01-17.80 ng/ml) radyolojik olarak pnömonisaptanmayan gruba (median: 0.06 ng/ml) (0.01-1.15 ng/ml) göre istatistiksel açıdananlamlı olarak yüksekti (p=0.035). Serum PCT'si >0.5ng/ml olan 19 hastanın 9'unda(% 47.4) radyolojik olarak alveolar konsolidasyon saptanırken; serum PCT'si <0.5ng/mlolan hasta grubundaki 63 hastanın 10'unda (% 15.9) alveolar konsolidasyon saptandı.Serum PCT de erleri >0.5 ng/ml olan grupta alveolar konsolidasyon varlı ı, PCT<0.5ng/ml olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0.010). Buçalı mada bakteriyel enfeksiyonun güçlü göstergesi olan PCT'nin yüksek oldu u hastagrubunda yine bakteriyel enfeksiyon için özgüllü ü yüksek bir radyolojik bulgu olanalveolar konsolidasyon daha yüksek oranda saptandı.Serum PCT de erleri >0.5 ng/ml olan hasta grubunda, solunum sıkıntısı,morarama, beslenememe, burun kanadı solunumu varlı ı gibi a ır veya çok a ırpnömoni belirti ve bulguları, serum PCT de eri <0.5 ng/ml olan hasta grubuna göreistatistiksel olarak anlamlı oranda yüksek bulundu (p<0.005).Çalı mamızda serum PCT'si >0.5 ng/ml olan grupta serum CRP median de eri37.0 (3.0-157.0) mg/L iken, serum PCT'si <0.5 ng/ml olan gruptaki hastaların serumCRP median de eri 3.9 (2.9-114.0) mg/L idi. Serum PCT'si >0.5 ng/ml olan hastalardaserum CRP de erleri, serum PCT'si <0.5 ng/ml olan hastalara göre istatistiksel olarakanlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001). Serum PCT ve CRP de erleri arasındaanlamlı bir pozitif korelasyon vardı (r:0.534).Radyolojik olarak pnömoni saptanan 47 hastanın 6'sında (% 12.7) C.pneumoniae IgM (+)li i saptanırken, radyolojik olarak pnömoni saptanmayan 35hastanın hiç birinde C. pneumoniae IgM (+)li i saptanmadı (p=0.028). Di er pnömonietkenleri açısından radyolojik olarak pnömoni saptanmayan grupla, radyolojik olarakpnömoni saptanan grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanamadı(p>0.05).Sonuç olarak, çalı mamızdaki bulgulara göre hastaneye yatırılan, toplum kökenlipnömoni tanısına sahip çocuk hastalarda çok az bir serumla (20 µl), kısa sürede (<2saat) sonuç alınabilinen basit bir test olan, serum PCT düzeylerinin ölçümü hastalı ıniddetinin belirlenmesinde, klinik ve radyolojik korelasyonda, antibiyotik tedavisinekarar vermede yol gösterici olabilir. Ancak bu çalı manın daha geni hasta gruplarında,kontrollü olarak yapılmasına gereksinim vardır.Anahtar Sözcükler: Prokalsitonin; radyolojik pnömoni bulguları; toplum kökenlipnömoni