Çocukluk döneminde lityum-pilokarpinle oluşturulan deneysel status epileptikus modelinde rekombinant insan eritropoietinin etkinliğinin araştırılması

Amaç: Status epileptikus nörolojik bir acildir. Status epileptikus hipokampusda nekrotik ve apopitotik hücre ölümüne neden olur. Bu nöron kaybı epilepsi gelişimine ve bilişsel bozukluklara neden olabilir. Eritropoietinin santral sinir sistemindeki nöron koruyucu etkileri gösterilmiştir. Çocukluk dönemindeki sıçanlarda oluşturulan status epileptikus modelinde nöron koruyucu ajanlar üzerine yapılan çok az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, rekombinant insan eritropoietinin lityum-pilokarpinle oluşturulan status epileptikus modelinde hipokampus üzerine olan etkileri incelenmiştir.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya annelerinin yanında tutulan postnatal 21. gündeki Wistar cinsi 21 erkek sıçan dahil edildi. Üç grup oluşturuldu: 1-Kontrol grubu 2-Lityum-pilokarpinle oluşturulan status epileptikus 3-Lityum-pilokarpinle oluşturulan status epileptikus ve eritropoietin ile tedavi edilen grup. Eritropoietinle tedavi edilen gruba pilokarpin enjeksiyonundan 40 dakika sonra 10 U/g intraperitoneal rekombinant insan eritropoietini uygulandı. Enjeksiyonlara 5 gün devam edildi. Sıçanlar 5. günde feda edildi ve beyin dokuları alındı. Sıçanların hipokampusundaki morfolojik değişiklikler nöron sayımıyla ve apopitoz açısından TUNEL ve kaspazla değerlendirildi. Ortalama nöron sayımları ve immunohistokimyasal skorların karşılaştırılmasında one-way ANOVA testi kullanıldıBulgular: Histopatolojik değerlendirmede hipokampusun CA1, CA2, CA3 ve girus dentatus bölgelerinde nöron sayımlarının status epileptikus grubunda kontrol grubuna göre düşük olduğu görüldü (tüm karşılaştırmalar için p=0.001). Eritropoietinle tedavi edilen grupta, status epileptikusla karşılaştırıldığında hipokampusun CA1, CA2, CA3 ve girus dentatus bölgelerinde nöron sayıları anlamlı olarak artmıştı (tüm karşılaştırmalar için p=0.001). Hipokampusun CA1 ve girus dentatus bölgelerinde status epileptikus grubunda kontrol grubuna göre TUNEL pozitif hücreler artmıştı (tüm karşılaştırmalar için p=0.001). Eritropoietinle tedavi edilen grupta status epileptikus grubuyla karşılaştırıldığında hipokampusun CA1 ve girus dentatus bölgelerinde TUNEL pozitif hücrelerin sayısı anlamlı olarak azalmış bulundu (tüm karşılaştırmalar için p=0.001). Kaspaz-3 immun boyama metodu için gruplardan rastgele birer örnek seçildi. Kaspaz-3 pozitif hücre oranları kontrol grubunda CA1 bölgesinde % 0.5, girus dentatus bölgesinde %0.75, status epileptikus grubunda CA1 bölgesinde 2.25, girus dentatus bölgesinde %2.5 ve eritropoietinle tedavi edilen grupta CA1 bölgesinde 1.25, girus dentatus bölgesinde %1.75'di. Eritropoietinle tedavi edilen grupta status epileptikus grubuna göre kaspaz pozitif hücrelerin oranı artmasına rağmen istatiksel olarak değerlendirilemedi.Sonuç: Eritropoietinin lityum pilokarpinle sıçanlarda oluşturulan status epileptikus modelinde hipokampuste nöron sayılarını anlamlı derecede koruduğu ve apopitozu azalttığı saptandı. Bu deneysel çalışma eritropoietinin status epileptikusta nöron koruyucu olabileceğini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Status epileptikus, sıçan, eritropoietin, nöron koruma