Çocukluk otizmini derecelendirme ölçeği Türkçe formu geçerlik ve güvenirlik çalışması

Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlik ve GüvenirlikÇalışması:Dr. Seçil İncekaşDokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı A.D, Narlıdere, 35340,İnciraltı İzmir. e-mail: secilincekas@yahoo.com.Amaç: Yaygın gelişimsel bozuklukların değerlendirilmesinde pek çok tanısal araçkullanılmaktadır. Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ: The Childhood AutismRating Scale [CARS] ), otizm tanısını koymak ve otizm sendromu olmayan gelişimsel olarakengelli çocuklar ile otizmi olan çocukları ayırt etmek amacı ile geliştirilmiş; 15 maddedenoluşan geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Yaygın gelişimsel bozuklukların tanısında vetaranmasında yaygın olarak kullanılır. Ülkemizde ölçeğin çeviri ve tekrar çeviri çalışmalarınıyaparak Türkçe formunu elde eden Sucuoğlu ve arkadaşları, iç tutarlılık ve madde analiziyöntemleri ile ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmiştir. Bu çalışmanın amacı,Sucuoğlu ve arkadaşları tarafından iç tutarlılık, kapsam geçerliliği ve örneklem grubunun uçgrupları için ayırt ediciliği incelenen Çocukluk Otizmi Derecelendime Ölçeği'nin geçerlik vegüvenirlik analizini genişletmektir. Bu amaç doğrultusunda daha büyük bir örneklemgrubunda değerlendirmeciler arası güvenirlik, test-tekrar test tutarlılığına bakılmış ve ölçeğinOtizm Davranış Kontrol Listesi (ABC) ve Klinik Global İzlenim (CGI) ile karşılaştırılmasıyapılmıştır.Yöntem: Çalışma 4-18 yaş arasında, DSM IV TR ölçütlerine göre yaygın gelişimsel bozukluk(YGB) tanısını karşılayan 48, zihinsel özürlülük (ZÖ) tanısını karşılayan 48 çocuk veergenden oluşan, toplam 96 kişilik bir örneklem ile yapıldı. YGB hastalarına sosyodemografikveri formu, Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği, Otizm Davranış Kontrol Listesi(ABC), Klinik Global İzlenim (CGI); kontrol grubuna ise sosyodemografik veri formu,Çocukluk Otizmini Derecelendirme Ölçeği ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC)uygulandı. Değerlendirmeler aynı görüşmenin video kaydı kullanılarak iki bağımsız klinisyentarafından yapıldı. Test-tekrar test ölçümü için 48 Yaygın Gelişimsel Bozukluk olgusu aynıklinisyen tarafından 60±10 gün ara ile değerlendirildi.Bulgular: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular ÇODÖ'nün geçerli ve güvenilir olduğukonusunda açık kanıtlar sağlamıştır.Güvenirlik bulguları incelendiğinde Cronbach alfa katsayısı 0,95 olarak bulundu.Genellenebilirliği destekleyen Gruplar arası korelasyon katsayısı (Intraclass correlationcoefficients-ICCs) değeri 0,96 bulundu. Değerlendirmeciler arası güvenirlik ölçümü amacıyla46 YGB olgusu iki bağımsız klinisyen tarafından bağımsız olarak değerlendirildi, korelasyonkatsayısı 0.98 olarak bulundu. Test-tekrar test tutarlılığı ölçümü amacı ile 48 çocuk aynıklinisyen tarafından 60±10 gün ara ile değerlendirildi, korelasyon katsayısı 0.98 olarakbulundu.Geçerlik kapsamı içinde, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği ve ayırt edici geçerlik incelendi. Yapıgeçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılan faktör analizinde, zihinsel işlevlerdekitutarlılığı inceleyen 14. madde dışında tüm ölçek maddelerinin anlamlı düzeyde birbirleri ilekorelasyon gösterdikleri saptandı. Ölçüt geçerliğinin değerlendirilmesi amacı ile, ÇODÖtoplam puanları CGI puanı ve ABC toplam puanı ile karşılaştırıldı, korelasyon katsayılarısırası ile 0,873 ve 0,567 bulundu. Ölçeğin otizmi olan ve olmayan zihinsel özürlü (ZÖ) gruparasında iyi derecede ayırt ediciliğinin olduğu (p< 0.001) gösterildi.Sonuç: Çocukluk Otizmini Değerlendirme Ölçeği standardize ölçüm aracı özelliklerinitaşımaktadır. Çocukluk Otizmini Değerlendirme Ölçeğinin yaygın gelişimsel bozukluklaralanında yapılan çalışmalara ve klinik uygulamaya katkıda bulunacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Otizm, Yaygın Gelişimsel Bozukluk, Çocukluk Otizmini DeğerlendirmeÖlçeği