Zamansal üstbilişin bilişsel mimarisi

Üstbiliş, kişinin kendi bilişsel süreçleri üzerine düşünme yetisi, literatürde baskın olarak algısal ve bellek alanlarında araştırılmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bu yetiyi zaman, mekan ve çokluk gibi metrik alanlarda incelemiştir. Bu çalışmalar, insanın kendi bilişsel süreçlerini bu metrik alanlarda takip edebilme yeteneğini gösterse de, bugüne kadar bu genelleştirilmiş metrik hata izleme yeteneğinin nihai bilişsel yapısı üzerine kapsayıcı bir çalışma yapılmamıştır. Bu tez, metrik üstbilişin özel bir türü olarak zamansal hata izleme yeteneği üzerindeki farklı etkileri araştırmaktadır. Bu, kişinin kendi zamansal hata büyüklüğünü (yani, tahminlerin hedef süreden sapma miktarı) ve yönünü (yani, hedef sürenin altında mı yoksa üstünde mi kaldığını) (1) dışsal ve (2) içsel faktörler olmak üzere iki temel kategori altında incelemeyi içermektedir. Birinci çalışma (Bölüm 2), bu iki tür etkinin etkisini bütünsel bir şekilde araştırarak genel zamansal hata izleme yeteneği üzerinde endojen (içsel) ve eksojen (dışsal) geri bildirimin etkisini test etmektedir. Potansiyel bir dışsal faktör olarak, ikinci çalışma (Bölüm 3), algısal üstbiliş için daha önce gösterilmiş olan işler bellek (İB) yükünün azaltıcı etkisinin zamansal hata izleme yeteneğine uygulanıp uygulanamayacağını araştırmaktadır. Son olarak, üçüncü çalışma (Bölüm 4), zamansal hata izleme yeteneği üzerindeki farklı içsel faktörleri (örneğin, motor eylem, hata sahipliği ve hata sahipliğine yönelik inanç) araştırmaktadır. Genel olarak, birinci çalışmanın sonuçları, dışsal geri bildirimin deneme bazlı (çevrimiçi) zamansal hata izleme yeteneği üzerinde tutarlı bir etkisi olmadığını göstermiş ve aynı zamanda çevrimiçi ve deneyin sonunda genel zamanlama performansını rapor etmeyi ifade eden genel zamansal hata izleme yeteneği arasındaki ayrımı işaret etmiştir. Ek olarak, ikinci çalışma, farklı türdeki İB yükünün çevrimiçi zamansal hata izleme yeteneği üzerinde azaltıcı bir etkisi olmadığını göstermiştir. Son olarak, üçüncü çalışma, motor eylem ve zamansal hatanın sahiplenildiği inancının, zamansal hata izleme yeteneğinin iki bileşeni olarak güven ve hata yönlülüğü yargıları üzerindeki farklı etkilerini göstermiştir. Sonuç olarak, üç çalışmada bu tez (1) çevrimiçi ve genel zamansal farkındalık biçimleri arasındaki ayrımı ortaya koymuş (2) zamansal farkındalığın algısal üstbilişe göre farklı özelliklerini vurgulamış ve (3) zamansal hata izleme yeteneğinin iki bileşeni olarak hata büyüklüğü ve yön izleme özelliklerinin farklı olduğunu keşfetmiştir.