Çoklu ilaç kullanan acil servis hastalarının değerlendirilmesi; Uygunluk ve riskler

Amaç: Beş ve daha fazla ilaç kullanımı olarak tanımlanan 'polifarmasi-çoklu ilaç kullanımı' giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kullanılan ilaç sayısı arttıkça ilaç-ilaç etkileşimi riskinde de artış görülmektedir. Çalışmamızın amacı çoklu ilaç kullanan acil servis hastalarının demografik özelliklerini, kullandığı reçeteli/reçetesiz ilaçlar arasındaki uygunsuzlukları ve riskli alımların sıklığının belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tıp fakültesinde 01.03.2019- 31.08.2019 tarihleri arasında prospektif olarak yapıldı. Çalışmaya hastanemiz acil servise başvuran 18 yaş ve üstü, 5 ve daha fazla ilaç kullanımı olan, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Olgu rapor formu dolduruldu. Çoklu ilaç kullanımlarında ilaç etkileşimleri için 'UpToDateR LexicompR İlaç Etkileşimleri' veri tabanında incelendi. Veriler R. 3.2.2.2 paket programı ile istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 700 hastanın 422'si (%60,3) kadın, 278'i (%39,7) erkekti. Yaş ortalaması 66,92±12,18 olarak tespit edildi. En sık ilaç kullanım oranına 5-8 (%78) arası ilaç kullanımı sahipti. Çalışmaya dahil edilen hastalarda kardiyovasküler hastalıklar ilk sıradaydı. En sık kullanılan ilk üç ilaç sırasıyla antihipertansif, antiülser ve antiplatelet ilaçlardı. Yakın takip gerektiren D kategorisinde 273 (%39), birlikte kullanılmaması gereken X kategorisinde 71 (%10,1) hastada ilaç-ilaç etkileşimi saptandı. Sonuç: Yakın takip gerektiren D kategorisinde antiepileptik ilaçlar, analjezik ilaçlar ve insülin ilk üç sırada bulunmuştur. Birlikte kullanılmaması gereken X kategorisinde ise antiepileptik ilaçlar, inhaler ilaçlar, antibiyotik ve benign prostat büyümesi için verilen ilaçlar ilk üç sırada tespit edilmiştir.