Sosyal İçermenin Türkiye ve Avrupa ülkeleri arasında ÇKKV kullanılarak Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi

Sosyal içerme, her bireyin tatmin edici bir yaşam sürmesi ve toplumda gelişmesi için eşit fırsatlara sahip olmasını sağlarken, her türlü dışlanmayı veya marjinalleştirmeyi aktif olarak önler. Dünyadaki çeşitli görüş ve yaklaşımlar, kabul edilebilir bir yaşam için gereken asgari standartları korumak adına insanları istikrarsız ve tatminsiz durumlara sokmaktadır. Bu koşullar bazı toplumları dengeleyici kararlar almaya yöneltmiştir. Ancak genellikle asgari standartları korumak yerine, standartları yükseltmeyi hedeflerler. Sosyal içermeyi geliştirmek, bireylerin topluma katılım koşullarını iyileştirmeyi, uyumlu bir arada yaşamayı teşvik etmeyi ve sosyal marjinalleşme örneklerini ortadan kaldırmayı içerir. Öte yandan sosyal dışlanma, topluma katılım eksikliği olarak da tanımlanabilir. Sosyal dışlanma, insanları karar alma süreçlerine katılma ve hayatlarının kontrolünü ellerine alma şansından mahrum bırakmaktadır bireyleri toplumun dışına itmektedir. Bu durum toplumların bütünleşmesini bozar ve bireylerin ya da grupların izolasyonuna neden olur. Sosyal dışlanma, çok boyutlu ve dinamik bir süreç olarak görülebilir ve toplumla özdeşleşme ve onun normlarına, geleneklerine ve değerlerine katılmaya yönelik kaynakların, hakların, malların ve hizmetlerin eksikliği veya reddedilmesi olarak gözlemlenebilir. Ayrıcalıklara sahip olmayan ve dışlanmış bireylerin sosyal entegrasyonunu, onları güçlendirerek, birleşmiş ve dirençli toplulukları teşvik ederek ve hükümet organlarının erişilebilir ve kamuya karşı hesap verebilir olmasını sağlayarak geliştirir. Sosyal dışlanma ölçümleri çeşitli araştırmalarda yer almaktadır. Bu araştırmada, 2015-2022 yılları arasında Türkiye'nin de dahil olduğu 29 Avrupa ülkesinde ÇKKV'nin CRITIC, VIKOR ve TOPSIS yaklaşımları kullanılarak sosyal içermenin temel göstergeleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Lüksemburg'un 2015'ten 2022'ye kadar hem VIKOR hem de TOPSIS'te sosyal içermenin uygulanmasında en başarılı performansı gösterdiği görülmüştür. Türkiye ise VIKOR'da yirmi beş, TOPSIS'te ise yirmi sekizinci sırada yer alarak daha zayıf performans göstermiştir. Öte yandan, VIKOR sonuçlarına göre Portekiz ve Polonya'nın; TOPSIS sonuçlarına göre ise Avusturya ve Polonya'nın topluma katılımı artırarak, kaynaklara erişimi iyileştirerek ve insan haklarını destekleyerek savunmasız grupların eşitsizliği ve dışlanmasıyla mücadele etmek için aktif olarak çalışabileceği ifade edilebilmektedir. Bu doğrultuda bireyleri güçlendirmek, barışçıl ve kapsayıcı toplum yapısını teşvik etmek ve kurumları güçlendirmek hedeflenebilecektir. Ayrıca bu girişimlerin, 2030 yılına kadar gerçekleştirilmesi planlanan ve yoksulluğun ortadan kaldırılması, çevrenin korunması ve herkes için refah sağlanmasına odaklanan Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG'ler) ile uyumlu olduğu ifade edilebilir.