Farklı botanik kaynaklı arı polenleri ve çiçek kaynakları üzerinde karşılaştırılmalı fitokimyasal ve biyoaktivite çalışmaları

Arı poleni, bal arıları tarafından çiçek poleni tanelerinin kullanılması ile üretilir. Bu nedenle, çiçek poleni, arı poleninin botanik kökeninin bir göstergesidir. Bu kökenin belirlenmesi arı poleninin kimyasal bileşimi, farmakolojik etkinliği ve potansiyel sağlık yararlarıyla doğrudan ilişkili olması nedeniyle büyük önem taşır. Bu çalışma, Türkiye ve Slovenya'dan toplanan petalli (Hedera helix) ya da petalsiz çiçeklerden (Castanea sativa, Salix ve Quercus spp.) köken alan arı poleni örneklerinin fitokimyasal içeriği ve biyolojik aktivitelerinin, botanik kaynaklar olan H. helix, C. sativa, S. alba ve Q. pubescens ile karşılaştırmalı olarak araştırıldığı ilk çalışmadır. Yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (YPİTK), arı poleni örneklerinin kimyasal parmak izi profillerinin ilgili bitki kaynaklarıyla benzerliğini ortaya koyarak her bir arı polenininin botanik kökenini belirlemiştir. H. helix çiçek anterleri ve ilgili arı polenlerinde (kersetin-3-O-β-glukopiranozil-(1→2)-β-galaktopiranozit, afzelin ve platanozit) ve C. sativa, S. alba ve Q. pubescens androkeum ve ilgili arı poleni örneklerinden (N1,N5,N10-trikaffeoilspermidin) tespit edilen işaretleyici bileşenler izole edilmiş ve yapıları nükleer manyetik rezonans (NMR) ve kütle spektrometresi (KS) ile aydınlatılmıştır. Bu işaretleyici bileşenlerin yanı sıra H. helix anterlerinde bulunan klorojenik asit ve 3,5-dikafeoilkinik asit ve C. sativa, S. alba ve/veya Q. pubescens androkeum örneklerinde tespit edilen kersetin, mirisitrin, hiperozit, kersitrin, izokersitrin ve rutin miktarları yeni geliştirilen ve valide edilen ultra veya yüksek performanslı sıvı kromatografisi (UPSK veya YPSK) yöntemleri kullanılarak ölçülmüştür. Ayrıca, örneklerin ve işaretleyici bileşenlerin antioksidan ve ksantin oksidaz enzim inhibisyon aktiviteleri spektrofotometrik ve YPİTK-biyootografi analizleri ile ölçülmüştür.