Sürtünme sönümleyicili ve taban izolatörlü yapıların elastik ötesi sismik talepleri üzerine karşılaştırmalı bir çalışma

Bu çalışma bir dizi pasif koruyucu sistemlerle güçlendirilmiş binaların elastik ötesi tepkilerini ele almaktadır. Enerji sönümlemeyici olarak sürtünme sönümleyici (SS), taban izalatörü olarak kurşun çekirdekli kauçuk mesnet (KÇKM), sürtünme sarkaçlı mesnet (SSM) ve yüksek sönümlü kauçuk mesnet (YSKM) çalışılmıştır. 2 tip çelik bina kullanılmıştır. İlki üç adet 5 katlı, iki adet 10 katlı, ikincisi ise 3, 6 ve 9 katlı moment aktaran çelik çerçeveleri kapsamaktadır. Binalardaki farklı sismik koruyucu sistemlerin uygulamalarını ve etkinliğini araştırmak için 4 durum belirlenmiştir. İlk durumda, tasarım özellikleri dikkate alınarak SS ve KÇKM'nin kullanımı incelenmiştir. İkinci ve üçüncü durumda, sırasıyla, SSM ve YSKM'nin tasarım parametrelerinin etkileri (izolasyon peryodu T, efektif sönüm oranı ß, akma dayanım oranı Fy/W ve akma sonrası sertlik oranı λ) incelenmiştir. Son olarak dördüncü durumda, tüm koruyucu sistemlerin performansı enerji sönümleyi olarak SS, taban izalatörleri olarak KÇKM, SSM ve YSKM'nin tek ve birlikte kullanımlarıyla karşılaştırılmıştır. Yapısal koruyucu sistemlerin tasarımında izolatörlerin en elverişli izolasyon parametreleri ve sönümleyicinin kayma kuvveti kullanılmıştır. Sonlu eleman programıyla modellenip deprem kayıtları kullanılarak zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerle değerlenidirlmiştir. Sonuçlar mühendislik istem parametreleri cinsinden tartışılmıştır. Koruyucu sistemlerin tek başına kullanımının incenelen çerçevelerin tam düzey performans seviyesinin her zaman sağlanamadığı, ancak kombine kullanımlarla etkin bir şekilde sağlandığı görülmüştür.