Çok kriterli karar verme yöntemlerini kullanarak ülkelerin sosyoekonomik yönetişim politikalarının karşılaştırılması

Günümüzde ülkelerin gelişmişliği, sadece ekonomik büyümeyle değil; sosyal refah, hukukun üstünlüğü ve çevresel sürdürülebilirlik gibi çok boyutlu faktörlerle ölçülmektedir. Bu karmaşık yapıyı objektif bir şekilde değerlendirmek için bilimsel yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden biri olan TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerlik ile Sıralama Tekniği) ve Lojistik Regresyon Analizi kullanılarak, 2018, 2020, 2022 ve 2024 yıllarındaki sosyoekonomik yönetişim politikaları 15 ülke arasında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. SGI(Sustainable Governance Indicators) veri tabanında 2018, 2020 ve 2022 yıllarında 41 ülke verileri yer alırken bu sayı 2024 yılında 30'a düşmüştür. 15 ülke seçimi yapılırken 4 yılda da yer alan ülkeler göz önünde bulundurulmuştur. Araştırma Avusturya, Belçika, Kanada, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Almanya, İrlanda, Letonya, Litvanya, İtalya, Yeni Zelanda, Norveç, Portekiz ve İsveç ülkelerini kapsamaktadır. Araştırmada, ülkelerin sosyoekonomik yönetişim başarıları; sosyal refah, ekonomik yönetişim, çevresel sürdürülebilirlik ve hukukun üstünlüğü gibi çeşitli ölçütler kullanılarak değerlendirilmiştir. TOPSIS yöntemi, ülkelerin ideal ve negatif ideal çözüme ne kadar uzak olduğuna göre sıralama yaparak, yönetişimdeki başarı seviyelerinin karşılaştırılabilir olmasını sağlamıştır. Ayrıca, lojistik regresyon analizi, belirli sosyoekonomik göstergelerin yönetişim başarısı üzerindeki etkilerini modelleyerek hangi faktörlerin karar verme sürecinde belirleyici olduğunu belirlemiştir. Sonuç olarak, yüksek yönetişim kalitesine sahip olan kuzey Avrupa ülkeleri ve Almanya en üst sıralarda yer alırken, bazı Baltık ve Doğu Avrupa ülkelerinde performansın görece düşük olduğu görülmüştür.