Avrupa Birliği'nin koşulluluk ilkesi: Bir demokratik ikilem

Uluslararası siyasi sahnede hem ekonomik olarak hem de siyasi olarak çok önemli bir yere sahip olan Avrupa Birliği, üye ülkeleri belirleme sürecinde etkili farklı araçlar kullanmaktadır. Koşulluluk ilkesi bu bahsi geçen araçların en önemlilerinden biri olmakla birlikte, dış ilişkilerinde Avrupa Birliği'nin en çok eleştiri aldığı araçlardan birisidir. Öyle ki, koşulluluk ilkesi üyelik öncesi süreçte ülkelerin Avrupa Birliği'ne üye olabilmesi için bir havuç haline gelmiştir. Bu araştırma, özünü Avrupa Birliği'nin bu koşulluluk ilkesinden alarak demokratikleşme konusunda üyelik öncesi ve üyelik sonrası ülke davranışlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Avrupa Birliği'nin Merkez ve Doğu Avrupa genişlemesi ile komünist rejimin otoriter kitabını tüm siyasi bölümleriyle kapatan demokratikleşme ve demokratik değerlerin yerleşmesi sağlandı. Ancak ilerleyen süreçte Doğu Avrupa genişlemesi sonrası Avrupa Birliği müktesebatına uyum konularında bir takım geri dönüşler yaşandığını görmekteyiz. Bu bağlamda, çalışmanın amacı koşulluluk ilkesinin üyelik sürecine getirmiş olduğu materyalist bir pazarlık yerine; ikna, öğrenme ve uygunluk sürecini getiren yeni bir perspektif oluşturulması gerektiğini vurgulamaktır.