Türkiye'de liselerde okutulan yabancı dil öğretimi kitaplarının derlem temelli özgünlük analizi

Yabancı dil eğitimi ders materyalleri, hedef dilin aktif olarak konuşulmadığı ülkelerde, sınıf içi ve sınıf dışı dil etkileşiminin en temel ve yegâne kaynaklarıdır. Bunların içinden kaynak ve kılavuz olarak kullanılan ders kitapları hiç kuşkusuz ülkemizde çok yüksek miktarda kullanılmakta ve dil eğitiminin neredeyse temelini oluşturmaktadır. Ülkemizde tüm seviyelerdeki eğitim kurumlarında diğer tüm bilim alanlarında olduğu gibi dil eğitimi müfredatı ve kaynakları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tamamı Türk uzmanlardan oluşturulan bir komisyon tarafından hazırlanmakta ve bu materyaller ülke çapındaki tüm okullarda zorunlu olarak okutulmaktadır. Tüm liselerde yabancı dil dersi alan öğrenciler her yerde - neredeyse - aynı tür eğitime ve aynı ders kitaplarına maruz kalmaktadır. Hal böyleyken, bu kitapların içeriği, etkisi, aktiviteleri sunuş yöntemi ve hedef dili kullanmadaki yetkinliği başarılı bir dil eğitimi için büyük öneme sahiptir. Öğrencilerin hem ders içi hem ders dışı etkileşimde bulunabileceği tek kaynağın ders kitapları olduğunu düşünürsek bu kitapların önemi daha da artmıştır. Dilin yaşayan ve sürekli değişen bir yapıya sahip olduğunu da göz önünde bulundurursak, bu kitapların sürekli bir değişime, yenilenmeye ve dolayısıyla bir içerik analizine tabi tutulması etkili bir dil eğitiminin ilk basamağıdır. Bu bilgilerin ışığı altında, bu çalışmada, ülkemizde kullanılan İngilizce eğitimi ders kitaplarının İngilizcenin ana dil olarak konuşulduğu ülkelerde kullanılan dile olan yakınlığı ve sonuç olarak iyi veya eksik yanları derlem temelli olarak gösterilmeye çalışılmıştır. Bunun için, British National Corpus (İngiliz Ulusal Derlemi)?un 10 milyon kelimeden oluşan sözlü kısmı özgün İngilizce olarak temel alınmıştır. Liselerde kullanılan İngilizce eğitimi kitaplarının hepsi yardımcı kitaplarıyla beraber bilgisayar ortamına aktarılmış ve bir çevrimiçi derlem analiz programı olan SketcEngine sistemine yüklenerek incelemeye hazır hale getirilmiştir. Son olarak, belirlenen dilbilgisi konuları önce İngiliz Ulusal Derlemi?nde daha sonra ders kitaplarında taranarak benzerlikler ve farklılıklar sayısal olarak bulunmuş ve daha sonra karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonunda, Türkiye?de lise seviyesinde kullanılan yabancı dil İngilizce öğretimi kitaplarının belirlenen konuların ve bu konularla birlikte kullanılan kelimelerin sıklığı açısından gerçek dile benzerliğinin çok az olduğu bulunmuştur. Bu bağlamda, ders kitaplarında geliştirilmesi veya değiştirilmesi gerekli alanlar ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, bu araştırma bir materyal geliştirme ve inceleme yöntemi olarak derlemin önemini vurgulamış ve ders kitabı yazarları ve Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri için kitapların işlevselliği değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil ders kitapları, Özgünlük, Gerçek hayata uygunluk, Derlem, Derlem Temelli İnceleme