Bireyler arası ve birey içi ölçüm modelleri arasındaki uyum üzerine: Bir uygulama

Gruplara odaklanan çoğu psikolojik çalışma üstü kapalı olarak, bireyler arası (interindividual) değişkenliğin, bireyin kendi içindeki (intraindividual) değişkenliğini yansıtabileceği varsayar. Başka bir deyişle, yüz kişiyi bir kere ölçmek, bir kişiyi yüz kere ölçmek ile eşdeğer kabul edilir. Ancak bu varsayımın ele alınan psikolojik yapı özelinde test edilmesi gerekir. Bu tezde, söz konusu varsayımı özitibar (self-esteem) bağlamında test etmeyi, bireyler arasındaki çeşitliliği göstermeyi ve kişi-odaklı (person-oriented) çalışmaların psikoloji bilimine katkısını vurgulamayı amaçladık. Bu amaçlarla, az sayıda katılımcıdan (N = 32) yoğun boylamsal veri topladık ve katılımcıların her birine toplamda 112 defa olacak şekilde o anki özitibar deneyimini sorduk. Tezin birinci bölümünde, grup düzeyinde bir inceleme yaptık ve özitibardaki sürekli (trait) ve durumsal (state) varyansın ayrışımını araştırmak için multilevel random coefficiet modeling kullandık. Tezin ikinci bölümünde ise, birey düzeyinde bir inceleme yaptık ve özitibar ölçüm modellerinin bireyler arası ve birey içi yapılarının ne kadar örtüştüğünü incelemek amacıyla latent variable group iterative multiple model estimation (LV-GIMME) yöntemini kullandık. Özellikle her bireyin kendine özgü yapısına odaklanarak, özitibar ölçüm modellerindeki çeşitliliği gösterdik ve grup düzeyindeki bulguların kişilere genellenebilirliğini tartıştık. Bulgular, bireyler arası ve birey içi özitibar ölçüm yapılarının örtüşmemesi ve bireyler arasında farklı düzeylerde çeşitlilik bulunması nedeniyle grup düzeyindeki bulguların örneklemdeki herkese genellenmesinin mümkün olmadığını gösterdi. Sonuç olarak, kişi-odaklı çalışmaların önemini vurgulayarak, bulguları grup düzeyinde ele almadan önce örneklemdeki bireylerin dikkatlice incelenmesini öneriyoruz.