COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle acil servisten hastaneye yatırılan hastaların, kardiyovasküler sistem değerlendirilmesi ve EKG bulgularının analizi

Amaç: Bu çalışmada amacımız; COVID-19 enfeksiyonu geçiren hastaların elektrokardiyografik değişiklikleri, kardiyak tutulumu, bu tutulumun anatomik bölgeleri, hastalarda kardiyak olayların sıklığı, mevcut aritmilerin görülme insidansı, bu durumların prognoza yansıması, kardiyak hadiselerde kullanılan ilaçların sonlanıma etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi'ne 11 Mart 2020 tarihinden 1 Aralık 2022 tarihleri arasında başvuran COVID-19 vakalarının verileri geriye dönük olarak incelendi. Acil servise COVID-19 semptomlarıyla başvurup, laboratuvar (PCR pozitifliği olan) olarak enfeksiyonu doğrulanan ve sonrasında hastaneye yatışı yapılan hastaların geriye dönük dosyaları incelenerek verileri kaydedildi. Hastaların özellikle gelişinde ve yatışı sırasında EKG bulguları, ekokardiyografik verileri, aritmi gelişip gelişmediği, akut koroner sendrom, perikardit, miyokardit tanısı alıp almadığı, acil invaziv görüntülemeye ihtiyaç duyulup duyulmadığı, acil anjiografi olduysa sonucu, hastaların sonlanım şekli ve yatış durumları değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortanca yaşı 70 yıl ve erkek cinsiyet oranı %61,4 iken kadın cinsiyet oranı ise %38,6 idi. Hastaların %70'i acil servise ilk başvuruları sırasında 15 GKS skoruna sahip idi. Deliryum saptanan hastaların oranı ise %18,6 olarak tespit edildi. Ek hastalığı olanların oranı %85,7 olup en sık saptanan ek hastalıklar sırasıyla hipertansiyon (%58,6), koroner arter hastalığı (%52,9) ve diyabetes mellitus (%44,3) idi. EKG sonucunda en sık gözlenen ritim sinüs taşikardisi idi (%60). Sinüs taşikardisinin ardından ise sırasıyla en sık atriyal fibrilasyon gözlenmekteydi (%31,4). Ekokardiyografi uygulanan hastalarda en sık saptanan bulgular %54,3 ile düşük EF ve %45,7 ile normal EF idi. Hastaların %44,3'ünde perikardiyal efüzyon saptandı. Ortalama ejeksiyon fraksiyonu %50,3±11,5 olarak tespit edildi. Hastaların %72,9'u ilgili yoğun bakımlara yatırıldı. Uygulanan tedavi süresi sonunda eksitus oranının %38,6 olduğu saptandı. Ortalama yatış gün sayısı 14,8±9,7 gün idi. Acil servisi başvurusu sırasında hastalardan elde edilen ortanca NEWS 2 skoru 9 iken ortanca VACO indeksi skoru 15,2 olarak saptandı. Hayatını kaybeden ve hayatta kalan hastalar arasında vital bulgular açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlendi (p>0,05). Hayatını kaybeden hastaların acil servise başvuruları sırasında ortalama GKS skorlarının anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p=0,001). Ayrıca hayatta kalan hastaların çoğunlukla bilinci açık olan hastalar olduğu tespit edildi (p=0,005). Deliryum saptanma oranı hayatını kaybeden hastalarda hayatta kalan hastalara göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek idi (p=0,012). Ek hastalık mevcudiyeti ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p>0,05). Yalnızca maligniteye sahip hastalarda mortalite oranının daha yüksek olduğu gözlendi (p=0,002). Ek hastalık varlığının yatış sürelerini uzattığı gözlendi (p=0,022). Emboliler arasında ise periferik emboliye sahip hastaların daha uzun süreler hastanede yattığı tespit edildi (p=0,036). Takipleri sırasında hayatlarını kaybeden hastaların acil servise ilk başvuruları sırasında kaydedilen NEWS 2 ve VACO skorları hayatta kalanlara göre yüksek olsa da yalnızca NEWS 2 skorlarındaki yükseklik istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,008 ve p=0,077). EKG ve EKO bulgularının mortalite ve yatış gün sayıları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi (p>0,05). Sonuç: Hastaneye yatış gerektiren COVID-19 hastalarında, EKG ve EKO bulguları ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki saptanamazken, bilinç durumundaki değişiklikler, deliryum, GKS düşüklüğü mortalite ile ilişkili bulunmuştur. COVID-19 nedeniyle acil servise başvuran, hastaneye yatış kararı alınan hastalarda deliryum, GKS düşüklüğü saptanması, kötü prognostik kriter olarak değerlendirilmeli, mortalite belirteci olabileceği unutulmamalıdır. Anahtar Kelimeler: Acil servis, COVID-19, Ekokardiyografi, Elektrokardiyografi, Prognoz