COVİD-19 geçirmiş gönüllülerde hastalığın solunum sistemindeki kronik dönem etkilerinin akciğer ultrasonu ve solunum fonksiyon testleri ile birlikte değerlendirilmesi

Amaç: Bu tezin amacı, post COVID dönemdeki bireylerde pulmoner sistemde ve sistemik düzeyde kronik etkiler olup olmadığının değerlendirilmesidir. Böylelikle post COVID'in etkileri hakkında veri elde edilebilecektir. Ayrıca kronik dönem etkilerin değerlendirilmesinde ve hasta takibinde solunum fonksiyon testi ve pulmoner ultrasonun etkinliği hakkında bir bakış açısı getirilebilecektir. Post inflamatuar belirteç düzeyi ölçümünün bu değerlerle beraber ele alınması ile geçirilmiş enfeksiyonun uzun dönem etkileri hakkında hem fonksiyonel düzeyde hem immünolojik düzeyde bilgi sahibi olunacaktır. Böylece farklı açılardan post COVID dönemin etkileri değerlendirilebilinecektir. Gereç ve Yöntemler: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş ve post enfeksiyöz süre 3 ay ve üzeri olan gönüllüler çalışmaya dahil edilmiştir. İki grup akciğer grafisi skoru (CXR), akciğer ultrasonografisi skoru (LUSS), solunum fonksiyon testleri ve sitokin düzeyleri (TNF-α, IL-1, IL-6,IL-17) değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Bulgular: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre akciğer ultrasonografisi ve akciğer grafisi değerlendirmesi açısından anlamlı fark bulunmamıştır. COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre kadın hasta grubunda TLC anlamlı olarak düşük bulunmuştur. COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre Il-6 ve Il-17 düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olan gönüllülerde, geçirmemiş olan gönüllülere göre akciğer ultrasonografisi ve akciğer grafisi değerlendirmesi açısından anlamlı fark olmamakla birlikte; solunum fonksiyon testi ve sitokin değerlendirmesi açısından anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Her ne kadar asemptomatik geçirilmiş olsa da, COVID-19 enfeksiyonunun uzun dönemde akciğer parankim düzeyinde ve sistemik inflamasyon düzeyinde değişikliklere yol açabileceği çalışma sonuçlarına göre ön görülmüştür. Literatürde benzer çalışmalar sayıca oldukça az olduğundan, bu savın desteklenmesi için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.