COVID-19 pandemisi esnasında kemoterapi tedavisi gören kanser hastalarında stres ve beslenme

Covid-19'un görülmeye başlamasıyla birlikte kanser hastaların üzerindeki stres yükü daha çok artmış olup artan korku ve endişe gibi durumlara bağlı olarak kemoterapi tedavi süreci, hastaların beslenme düzeni ve stres yükü de olumsuz etkilenmiştir. Bu çalışma, Covid-19'un kanser hastaları üzerindeki psikolojik, fizyolojik etkilerini ve beslenme düzeyleri gibi olası etkileri ortaya koymak amacıyla planlanmıştır. Malatya Onkoloji Hastanesinde kriterlere uygun kemoterapi tedavisi gören 30 kadın ve 30 erkek hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan hastaların çoğu 3. ve 4. evredir. Bu hastalarının %43,3'ü meme kanseri, %30,0'u ise kolon-rektum kanseridir. Veri toplama araçları olarak; Covid-19 Korkusu Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ile birlikte beslenme durumunun değerlendirildiği çeşitli araçlar kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için ortalama ve standart sapma (SD) hesaplanmıştır. Kanserde kemoterapi alan tüm hastaların Covid-19 Korku Ölçeği puanları günlük tüketilen enerji ve besin ögeleri arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde hastaların Covid-19 korku puanlarının artması ile ortalama enerji tüketimi, karbonhidrat alımı ve vitamin A seviyelerinde düşüş görülürken, protein, yağ, C ve E vitamini tüketiminde ise artış tespit edilmiştir (p>0,05). Bunlara ek olarak hastaların stres düzeyi ile covid korku puanları arasında önemli bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Hastalardan alınan soruşturma tekniği ile belirlenen bazı ifadelere göre, güncel ve bir önceki haftaya ilişkin iştah kaybı, bunalıma girme ile cinsiyet değişkeni arasında önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Kadın hastaların genellikle günde iki öğün beslendiği, belirlenen çalışmamızdaki ara öğünlerin yine kadın hastalar tarafından %80 daha çok tercih edildiği belirtilmiştir. Hastaların 24 saatlik besin tüketimlerinin analiz sonuçlarına göre hastaların cinsiyetlerine göre ise flor değişkeninde istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmuş iken diğer değişkenler arasında önemli bir fark bulunamamıştır (p<0,05).