COVID-19 pandemisi sırasında anne ve sağlık çalışanı olmak: Niteliksel bir araştırma

GİRİŞ VE AMAÇ: COVID-19 pandemisi bireyleri birçok yönden etkilemiş olmakla birlikte en çok etkilenen gruplardan biri sağlık çalışanlarıdır. Pandemi döneminde, sağlık çalışanı annelerin hâlihazırda fazla olan iş yükü hem kamusal alanda hem özel hayatında daha da artmıştır. Bu çalışmada COVID-19 hastalarına hizmet veren birimlerde görev yapan sağlık çalışanı annelerin ve çocuklarının pandemi döneminde yaşadıkları deneyimlerin, zorlukların, stresör faktörlerin, yaşadıkları duygusal ve davranışsal değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma 01.04.2021-30.05.2021 tarihleri arasında, Sakarya'da çalışan, COVID-19 pandemisinde görevli 17 sağlık çalışanı anne ile niteliksel yöntem kullanılarak yapıldı. Araştırmanın verileri, sosyo-demografik bilgileri sorgulayan 9 soru ve 3 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış form kullanılarak toplanmıştır. Derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilen veriler temalar ve alt temalar altında gruplandırılmıştır. BULGULAR: Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %76,4'ü hekim, %23,6'sı hemşiredir. Yaş ortalaması 35,17 ± 6,94 SS yıldır. Katılımcılarla yapılan görüşmelerde; anneye ait duygusal tepkiler ve stres faktörleri; korku-endişe, yetersizlik, çaresizlik, kendini yargılama, damgalanma ve bakıcı problemi olarak saptanmıştır. Çocuğa ait duygusal tepkiler ve stres faktörleri korku-endişe, takıntılı davranışlar, akranlarla iletişim ve gelişim problemi olarak belirlenirken; anne ve çocuk ilişkisindeki duygusal tepkiler ve stres faktörleri özlem, fiziksel temas ve uyku problemi olarak saptanmıştır. Meslekle ilgili duygusal tepkiler suçluluk, meslek ve çocuk ikilemi ve gurur olarak belirlenmiştir. SONUÇ: COVID-19 pandemisinde çalışan anneler ve çocukları, bu dönemde birçok zorlukla karşılaşmış olup psikososyal açıdan etkilenmiştir. Bizim çalışmamız neticesinde; çocuk sahibi sağlık çalışanlarıyla ilgili düzenlemelerin yapılması, sağlık çalışanlarının çocukları ile düzenli görüşmelerinin sağlanması, psikolojik stres ve sıkıntı nedenlerinin belirlenmesi gerekliliği ön plana çıkmıştır.En büyük işveren olarak Sağlık Bakanlığı'nın bu konuyla alakalı olarak geniş kapsamlı araştırmalar yapması ve mevcut genel durumu saptaması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı Anneler, COVID-19, Niteliksel Araştırma, Pandemi, Psikososyal Etkiler