Çözüm odaklı yaklaşımın dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerin özyeterlik düzeyi ve benlik saygısına etkisi

Bu araştırma, Çözüm Odaklı Yaklaşımın Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu olan ergenlerin özyeterlik düzeyi ve benlik saygısına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma desen kullanılmıştır. Nicel boyut tek körlü, randomize kontrollü, deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiş; ön test, son test ve izlem düzeni kullanılmıştır. Nitel boyutta ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin çocuk ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniğinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı ile takip ve tedavi edilen 12-18 yaş aralığındaki ergenler oluşturmuştur. Çalışma, uygulama grubunda 22, kontrol grubunda 20 olmak üzere toplam 42 ergen ile yürütülmüştür. Kontrol grubuna poliklinikteki mevcut tedavi ve takip uygulanırken, uygulama grubu ile ek olarak Çözüm Odaklı Yaklaşım temelli görüşmeler yürütülmüştür. Nicel veriler, Kişisel Bilgi Formu, Genel Özyeterlik Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise görüşme sonlarında ergenler tarafından yazılan dökümanlar aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi, Bağımsız Gruplar t- testi ve Bağımlı Gruplar t –testi kullanılmıştır. Nitel verilerin değerlendirilmesinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Uygulamanın sonunda ergenlerin özyeterlik ve benlik saygısı puan ortalamalarının zaman içinde ve gruplar arasında farklı olduğu, zaman ve grup arasındaki etkileşimin de istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Uygulama ve kontrol grubundaki ergenlerin özyeterlik ve benlik saygısı puanları açısından öntest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yokken (p >0.05), sontest ve izlem puanları arasında uygulama grubu lehine ileri düzeyde anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırmanın etki büyüklüğü 1.02, gücü 0.92 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel bulgularında ise ergenler, özyeterlik ve benlik saygılarında olumlu yönde etkilenme olduğunu işaret eden ifadeler kullanmıştır. Çözüm Odaklı Yaklaşım temelli görüşmelerin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı ile takip edilen ergenlerin özyeterlik düzeyi ve benlik saygılarını artırdığı saptanmıştır.