Crataegus X bornmuelleri zabel türü üzerinde farmakognozik araştırmalar

Bu tez çalışmasında, Türkiye'de endemik olarak yetişen ve 'kızlar yemişi' olarak bilinen Crataegus x bornmuelleri Zabel türünün yaprak, çiçek, ham meyve ve olgun meyvelerinden flavonoit bileşiklerin izole edilmesi ve ekstrelerin biyoaktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır. Kurutulmuş droglar Soxhlet apareyi ve perkolatör kullanılarak ekstre edilmiş ve ardından flavonoit bileşikleri izole edilmiştir. Ekstrelerden elde edilen 10 bileşik Hiperozit, Kersetin, Rutin, Astragalin, Eupafolin, Viteksin, Şaftozit, Kempferol, Spireozit ve Klorojenik asit olarak tanımlanmıştır. Ayrıca drogların perkolasyonda metanol ile hazırlanan ekstreleri üzerinde biyoaktivite araştırmaları yapılmıştır. Total flavonoit ve fenolik bileşik miktarları hesaplanmış ve antioksidan, antienflamatuar ve anjiotensin dönüştürücü enzim inhibisyonu aktiviteleri incelenmiştir. Tüm miktar tayini ve aktivite testlerinde yaprak ve çiçek ekstrelerinin meyve ekstrelerinden daha yüksek potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Yaprak ve çiçek ekstreleri standart olarak kullanılan maddelerden daha yüksek dozlarda iyi bir aktivite sergilemiş olsa da, Crataegus türlerinin yan etki açısından güvenilir bitkiler olduğu göz önüne alındığında, elde ettiğimiz sonuçlar C. x bornmuelleri yaprak ve çiçek ekstrelerinin tedaviye yardımcı potansiyele sahip olduklarını göstermektedir.