Çukurova bölgesi'nde Citrivirus citri [Citrus leaf blotch virus (CLBV)]'nin satsuma mandarin ve kamkat bitkilerinde araştırılması, moleküler ve biyolojik tanılanması

Citrus leaf blotch virus (CLBV), Betaflexiviridae ailesi Citrivirus cinsine bağlı, 8747 nükleotid uzunluğunda tek sarmallı, pozitif anlamlı bir genomik RNA'ya ve 41 kDa'lık bir kılıf proteinine (CP) sahiptir. CLBV, özellikle sitranjlar üzerine aşılı Nagami kamkat ve kalamondin bitkilerinde aşı uyuşmazlığına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Çukurova Bölgesi'ndeki kamkat ve Satsuma mandarinlerde görülen aşı noktası uyuşmazlıklarını incelemek amacıyla toplanan 143 örnek CLBV açısından araştırılmıştır. Toplanan örneklerde CLBV varlığı, RT-PCR, transmisyon elektron mikroskobu (TEM) ve biyolojik indeksleme teknikleri kullanılarak saptanmıştır. RT-PCR analizlerinde kılıf protein (CP), hareket proteini (MP) ve RNA'ya bağımlı RNApolimeraz (RdRp) bölgelerine özgü primerler kullanılmış ve 1.5% agar jel'de sırasıyla 438 bp, 675 bp ve 456 bp'lik bantlar elde edilmiştir. Yapılan RT-PCR çalışmalarında %37,14 oranında bulaşıklık tespit edilmiştir. TEM'de kamkat, Etrog citron ve tütün bitkilerinde 960 nm boyutunda virüs partiküllerin gözlemlenmesiyle virüsün varlığını doğrulamıştır. Biyolojik indeksleme sonucunda, inokülasyon yapılan Dweet tangor yapraklarında klorotik lekeler, Etrog citron'da gövde çukurlaşması, Nicotiana benthamiana, N. glutinosa ve N. rustica fidelerinde internod kısalmasına bağlı genel bodurluk belirtileri gözlemlenmiştir. On izolatın nükleotid dizileri direkt sekanslama ile belirlenmiş ve NCBI GenBank'a OQ718432, PP726108, PP726109, OQ718433, PQ818280, PP726107, OQ718434, PQ818276, PQ818283, PQ818277, PQ818284, PQ034506, PQ818285, PQ818278, PQ818286, PQ818279, PQ818287, PQ818280, PQ818288, PQ818281 ve PQ818289 erişim numaralarıyla kaydedilmiştir. Bu diziler, NCBI'a kayıtlı diğer CLBV izolatları ile %96-99 oranında benzerlik göstermiştir. Bu çalışmada belirlenen CLBV izolatları ülkemiz için ilk kayıt olarak bildirilmiştir. Anahtar Kelimeler: CLBV, Nagami kamkat, Satsuma, Çukurova, Türkiye