Çukurova bölgesinde farklı sıra arası ve hasat zamanlarında kediotu (Valeriana officinalis L. ) bitkisinin verim ve uçucu yağ kalitesinin araştırılması

ÖZDOKTORA TEZÇUKUROVA BÖLGES NDE FARKLI SIRA ARASI ve HASATZAMANLARINDA KED OTU (Valeriana officinalis L.) B TK S N N VER MVE UÇUCU YAĞ KAL TES N N ARAŞTIRILMASID. Alpaslan KAYAÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARLA B TK LER ANAB L M DALIDanışman : Prof. Dr. Saliha KIRICIYıl : 2006Sayfa :114Jüri : Prof. Dr. Saliha KIRICI: Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN: Prof. Dr. E. Sultan G RAY: Yrd. Doç. Dr. Abdulhabip ÖZEL: Yrd. Doç. Dr. Ahmet MERTÇukurova Bölgesi Kıraç arazi koşullarında farklı çeşit, sıra aralığı ve hasatzamanlarının Valeriana officinalis L. bitkisinin verim ve uçucu yağ kalitesininaraştırıldığı bu çalışma 2003-2004 ve 2004-2005 yetiştirme sezonlarında ÇukurovaÜniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü kıraç deneme alanlarındayürütülmüştür. Tarla denemeleri bölünen-bölünmüş parseller deneme desenine göreüç tekrarlamalı olarak düzenlenmiştir. Ana parseli çeşitler (Anton ve Mehrfahrig), altparselleri hasat zamanları (Haziran ve Temmuz) ve altın altındaki parselleri ise sıraaralıkları (25 cm, 50 cm ve 75 cm) oluşturmuştur.Bu çalışmada, Valeriana officinalis L. bitkisinin Çukurova Bölgesi'nderahatlıkla yetiştirilebileceği, kuru kök verimi açısından denemeye alınan Antonçeşidinin bölgeye daha uygun olduğunu ve en uygun sıra aralığının en dar sıra arasımesafe olan 25 cm sıra aralığı uygulaması olduğu belirlenmiştir (331 kg/da). Uçucuyağ verimi için en uygun hasat zamanının Haziran ayı ve en uygun sıra aralığının da25 cm olduğu tespit edilmiştir. Çukurova Bölgesinde yetiştirilen V. officinalis L.uçucu yağında 79 adet bileşik tanımlanmıştır. Sonuç olarak, her iki çeşidin de anabileşenlerinin bornil asetat (% 14.8-30.8) ve valerenal (% 8.4-19.7) olduğu, bunlarısırasıyla kamfen (% 1.6-12.4), sedran-diol (% 1.3-9.8), spatulenol (% 2.2-9.0), α-pinen (% 2.7-6.5) ve fençen (% 3.2-6.1) izlediği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kediotu, Valeriana officinalis L., Agronomik Özellikler,Verim, Uçucu Yağın Kalitesi, GC-MS analizi.