Çukurova bölgesinde kültür bitkileri, Bemisia tabaci (Hemiptera:Aleyrodidae)] ile parazitoitleri Eretmocerus mundus ve Encarsia lutea (Hymenoptera:Aphelinidae) arasındaki ilişkilerin belirlenmesi

Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae)'nin populasyon gelişimi ile parazitlenme durumu, Çukurova Bölgesi'nde, deneme ve çiftçi tarlalarında 2008 ve 2009 yıllarında farklı kültür bitkilerinde ortaya çıkarılmıştır. Yaprak örnekleri hıyar, pamuk, patlıcan ve soya bitkilerinden alınarak laboratuvarda sayılmıştır. Her iki yılda da temmuz başında düşük olan B. tabaci yoğunluğu, ağustos ve eylül aylarında artmıştır. Benzer şekilde temmuz ayında düşük olan, Eretmocerus mundus Mercet ve Encarsia lutea (Masi) (Hymenoptera: Aphelinidae)'ya ait parazitleme oranları, ağustos ve eylül aylarında yükselmiştir. Er. mundus pamuk, patlıcan ve soya bitkilerinde hıyar bitkisinden daha etkili bulunmuştur. Üretici tarlalarında Er. mundus'a ait parazitleme oranı tüm kültür bitkilerinde En. lutea'ya ait parazitleme oranından daha yüksek bulunmuştur. Balcalı'da ise En. lutea'ya ait parazitleme oranları soya ve pamuk bitkilerinde Er. mundus'a ait değerlerden daha yüksek bulunmuştur. İkibin sekiz yılında Er. mundus'a ait en yüksek parazitleme oranı Alihocalı beldesindeki soya tarlasında (% 73.94) elde edilirken, En. lutea için bu değer % 24.3 ile Bahçe beldesindeki patlıcan tarlasından elde edilmiştir. İkibin dokuz yılında Er. mundus'a ait en yüksek parazitleme oranı Alihocalı beldesindeki pamuk tarlasında (% 50) elde edilirken, En. lutea için bu değer % 20 ile aynı beldedeki patlıcan tarlasından elde edilmiştir. Ayrıca 2009 ve 2010 yıllarında Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü Araştırma ve Uygulama arazisinde bulunan yarı kontrollü cam seralarda 5 adet kafes denemesi yürütülmüştür. Denemeler tercihli ve tercihsiz olacak şekilde kurulmuştur. Er. mundus için, tercihli testte en yüksek parazitlenme oranı % 53.4 ile hıyar bitkisinde, tercihsiz testte ise en yüksek % 26.6 ile pamuk bitkisinde elde edilmiştir. En. lutea için bu değerler, tercihli testte % 65.1 ve % 63.6 ile sırasıyla soya ve pamuk bitkilerinde elde edilirken, tercihsiz testte ise en yüksek parazitlenme oranı % 36 ile soya bitkisinde elde edilmiştir. Elde edilen bulgular Çukurova Bölgesi'nde Er. mundus ve En. lutea'nın B. tabaci'nin önemli parazitoitleri olduğunu göstermiştir.