Çukurova koşullarında kışlık ekimde farklı hasat aralıklarının ve zamanlarının aynısefa (Calendula officinalis L.) bitkisinin çiçek ve tohum verimleri ile kalitesine etkisi

Aynısefa Asteraceae familyasına ait Akdeniz bölgesine özgü bir bitki olup yüzyıllardır tıbbi ve süs bitkisi olarak tüm dünyada yetiştirilmektedir. Uzun çiçeklenme süresine sahip olmasından dolayı uygun hasat aralığının ve zamanının belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışma, 2019-2020 ve 2020-2021 yetiştirme dönemlerinde Çukurova Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak düzenlenmiş ve farklı hasat aralıklarının (çiçekler için 4, 8, 12 gün ara) ve hasat zamanlarının (tohumlar için 8 günlük ara) çiçek ve tohum verimleri ile kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. En yüksek toplam çiçek verimi (751.98 kg/da; 4 gün arayla yapılan hasatta) ve tohum verimi (59.56 kg/da;1. hasatta) 1. yılda elde edilmiştir. En yüksek tohum sabit yağ oranı (%12.86) haziran ayında, en yüksek çiçek uçucu yağ oranı (%0.18) ise mayıs ayında elde edilmiştir. Uçucu yağdaki 38 adet bileşenden α-Cadinol (%22.59-30.10), δ-Cadinene (%9.88-13.79), τ-Muurolol (%6.58-8.20), γ-Cadinene (%4.80-7.15) ve γ-Muurolene (%4.15-4.82) ana bileşenler olarak belirlenmiştir. Tohum sabit yağında 6 adet yağ asidi saptanmış ve ana bileşenler α-kalendik asit (%22.07-49.41), linoleik asit (%28.31-37.85) ve oleik asit (%7.18-30.06) olarak saptanmıştır. En yüksek α-kalendik asit oranları haziran ayında saptanmış ve hasatlar geciktikçe azalış göstermiştir. Sonuç olarak, hasat aralığının azalması çiçeklenmeyi teşvik ederek verim artışı sağlamıştır.