İlhanlı resim sanatında kültürel karşılaşmalar ve ikonografik alıntılar

Bu tez, İlhanlıların on üçüncü ve on dördüncü yüzyıllar boyunca bir kültürel kavşak olarak, sanat yoluyla siyasi ve kültürel bir kimlik inşa etmek amacıyla Pers, İslam, Ermeni ve Bizans geleneklerini nasıl birleştirdiklerini incelemektedir. İlhanlı hükümdarı Gazan Han tarafından yaptırılan ve Vezir Reşideddin tarafından yazılan anıtsal el yazması Camiü't-Tevarih (Tarihler Topluluğu), bu çalışmanın temel konusudur. Gazan Han'ın (h. 1295-1304) yönetimi altında Moğol hükümdarlarının İslam'a geçişlerinin ardından, İlhanlı sarayı hem Müslüman hem de Hristiyan geleneklerinden etkilenmiştir. Bu çalışma, İlhanlıların özellikle Camiü't-Tevarih'teki görsel ve yazılı anlatımlar aracılığıyla yeni bir kültürel ve siyasi kimlik oluşturmak için sanatsal temsilleri nasıl kullandığını analiz etmektedir. Bu el yazması, Moğolların dini ve sanatsal anlayışını Pers, İslam ve Hristiyan sanatıyla birleştirmektedir. Camiü't-Tevarih'teki dini sahnelerin karşılaştırmalı bir analizi, dönemin Orta Çağ Anadolu'sundaki Ermeni ve Bizans kiliseleri ve el yazmaları ile ortak İbrahimi anlatıları ve ikonografik paralellikleri vurgulamaktadır. Bu çalışma, sanatsal alıntılama sürecinin dini çerçevede ne kadar akışkan olduğunu göstermekte ve Anadolu'daki bu iki Hristiyan topluluğu ile İlhanlılar arasındaki önemli kültürel alışverişleri ortaya koymaktadır. Ayrıca bu tez, Camiü't-Tevarih'in yaratılması ve yayılmasında Reşideddin ve Rab-i Reşidi atölyesinin oynadığı kritik rolü incelemektedir. Reşideddin'in kültürel ve dini geçmişi ile entelektüel vizyonu, el yazmasının tarihsel ve dini anlatımlarının yorumlanmasında rehberlik eden illüstrasyonları şekillendirmiştir. Bu yüksek lisans tezi, Anadolu'daki iki önde gelen Hristiyan topluluğunun ikonografisini İlhanlı sarayına taşımadaki rolüne vurgu yaparak Camiü't-Tevarih çalışmalarına yeni boyutlar katmaktadır. Bu vurgu, mevcut İlhanlı çalışmalarını farklı bir bakış açısıyla ele alırken, birçok yayının yalnızca kısmen belirttiği bu benzerlikleri ayrıntılı bir şekilde incelemektedir. Tez, Anadolu Bizans ve Ermeni sanatından alıntılanan unsurları incelerken ve siyasi ve kültürel alışverişleri açıklarken, İlhanlıların nasıl yeni bir İslami üslup yaratarak Camiü't-Tevarih'in illüstrasyonları aracılığıyla alıntılanan bu ikonografiyi nasıl harmanladığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.