Cumhuriyet Dönemi edebiyatına yargılanan romanlar üzerinden bakmak

Türkçe edebiyatta sansür çalışmalarına katkıda bulunmayı hedefleyen bu tez Türkiye Devleti'nin kuruluşundan bugününe olan süreçte yargılanmış kurmaca eserleri odağına alır. Bu eserlerin belirlenmesine ve yargılanma süreçlerine dair arşiv çalışması tezin öncelikli hedefidir; bu arşiv sonucu elde edilen verilerin sosyokültürel bağlamda en sık ve en etkili söylemsel temalar yoluyla belirlenmesi ve tematik bölümlemeyle seçilmiş bu eserlerin edebiyatın araçlarıyla kavramsal çerçeveler bağlamında analizi ise tezin ikinci aşamasıdır. Bir dilsel ve söylemsel kurum olarak edebiyat ile devletlik pratiklerinin ve söyleminin karşılaştığı, kesiştiği, farklılaştığı kültürel anların ve bölgelerin sansür yoluyla tespiti bu tezin temel iddiasıdır. Bu çatışma alanları tematik olarak bazı noktalarda toplanmakta; yargılayıcı devlet baskısı edebiyat üzerinde her tarihsel dönemde belli başlı sosyokültürel temalarda yoğunlaşmaktadır. Böylelikle, mutlak anlamda homojen olmasa da bir yargılama hattı ortaya çıkmaktadır. Her bir bölüm toplamda dört temayı içerir: azınlık, mülkiyet, müstehcenlik ve tanıklık. Bu bağlamda, tezin ikinci bölümü 1920 ve 1930'larda yargılanan kurmacaya odaklanmakta ve Erken Cumhuriyet'te edebi sansürü azınlık meselesi etrafında incelemektedir. Üçüncü bölüm, 1940-1960 arasında yoğunlaşan "komünizm propagandası yapmak" gerekçesiyle yargılanan eserleri mülkiyet teması bağlamında okur. Dördüncü bölüm özellikle 1980 sonrasında müstehcenlik gerekçesiyle yargılanan eserleri incelemektedir. Son olarak tezin beşinci bölümü 1990 ve 2000 sonrasına odaklanarak "terör örgütü propagandası" yapmak gerekçesiyle yargılanan kurmacayı tanıklık çerçevesinde incelemektedir.