Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında ruh hastalıkları

İnsan hayatında önemi yadsınamayacak bir yere sahip olan ruh hastalıkları, konusunu hayattan alan edebiyatın içinde de yer etmistir. Kimi zaman direkt bir durumu ortaya koymak için kimi zamansa anlatıya simgesel bir derinlik katabilmek için yazarlar ruh hastalıklarından yararlanmıslardır. Bu durum ise edebiyatın gerek kurgu, anlatım, biçim ve üslubunu gerekse dilini değistirmis, konuları zaman zaman farklılastırırken zaman zamansa varolan konuların islenisinin yönünü etkilemistir. Tanzimat, Servet-i Fünun ve Milli Edebiyatta zaman zaman islenen ruh hastalıkları, Cumhuriyet döneminden sonra, daha çok da 1960 sonrası eserlerimizde hem arayıs gereksinimiyle hem de dönemin toplumsal ikileminin bireye yansıması sonucunda, birey içinde bir ikilem yaratmasıyla edebiyatın konusu olmustur. 1960 sonrası edebiyatımız birçok yönden farklılıklar gösterirken aynı zamanda ruh hastalıklarının edebi esere girmesiyle bu hastalıklar da farklı sekillerde, değisik unsurlardan yararlanılarak kullanılmıslardır. 1960 sonrası Türk romanı üzerine yaptığımız bu arastırmada yaklasık otuz romanda öne çıkan ruh hastalıklarını sizofreni, takıntı, cinsel sapmalar, yeme bozuklukları, kleptomani ve bunalım olmak üzere altı baslık altında toplayabiliriz. Eserlerde islenen bu ruh hastalıkları, Sebnem ?sigüzel'in Sarmasık'ında sizofreninin, Erhan Bener'in Böcek'inde takıntının islenisi gibi romanın olay örgüsünün temelini ve kurgusunu olusturmakta; Hasan Ali Toptas'ın Bin Hüzünlü Haz, Uykuların Doğusu; Gökçen Yılmaztürk'ün Aralık Roman; Hüseyin Kıran'ın Resul; Mine Söğüt'ün Bes Sevim Apartmanı'nda yazım tekniğini olusturmakta; Attila ?lhan'ın Fena Halde Leman'ında cinselliğin, Aydilge Sarp'ın Bulimia Sokağı'nda olduğu gibi yalnızca popülist bir unsur olarak; Ahmet Altan'ın Aldatmak adlı romanında olduğu gibi olayı sonlandırmak ve sonuca bağlamak için kullanılırken Ölmeye Yatmak ve ?ntihar romanlarında olduğu gibi kisinin psikolojisini verme yoluyla toplumsal durumu yansıtmak için, Karanlığın Günü, Unutma Bahçesi ve Tekillesme romanlarında ise akıl hastanelerinin simgesel kullanımıyla toplumu ve toplumun içinde bulunduğu durumu anlatma bağlamında; kimi zamansa Araf ve Mahrem'de olduğu gibi yalnızca yardımcı bir öğe olarak kullanılmıs ve anlama derinlik katmıslardır.