Cumhuriyet dönemi Türk sosyolog ve tarihçilerinin Türk toplum tarihi ve sosyal sorunları konusunda görüşlerinin karşılaştırılması (Hilmi Ziya Ülken, Cahit Tanyol, Halil İnalcık, Kemal Karpat örneğinde)

Sosyoloji toplum üzerinde genellemeler yaparak benzerliklere odaklanırken tarih, çoğul insan topluluklarının değişimi ve farklılaşması üzerine yoğunlaşır. Bilimlerin ortaklıkları, farklılıkları, benzerlikleri, ayrılıkları, yardımcılıkları, bilimsellik tartışmalarında her zaman popülaritesini koruyan konulardandır. Sosyoloji ve tarih bilimi arasındaki ilişki de çokça üzerinde konuşulmuş, çalışılmış ve tartışılmış meseleler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki farklı anlayış birbirleriyle çelişkili görünse de birbirini tamamlayan iki yaklaşım olarak kabul edilir. Tarih bilimi ile sosyoloji bilimi farklı yönlerden, farklı yollarla aynı amaca doğru ilerlemektedirler. Sosyolojinin ortaya çıkışından günümüze kadar kimi tarihçi ve sosyologlar bu ilişkinin önemine dikkat çekmişlerdir. Bu çalışmada da tarih ve sosyoloji arasındaki ilişkiyi daha somut bir şekilde değerlendirmek amacıyla tarihçi ve sosyologların benzer veya farklı konularda ortaya koydukları görüşler karşılaştırılacaktır. Bu karşılaştırma için Hilmi Ziya Ülken, Cahit Tanyol, Halil İnalcık ve Kemal Karpat seçilmiştir. Çalışmada bu isimler hakkında bilgi verildikten sonra, Türk toplum tarihi ve toplum sorunları konusunda ortaya atıkları değerlendirmeler karşılaştırılacaktır. Konular tarihsel ve toplumsal olarak iki kısma ayrılacaktır. Tarihsel kısımda ilk olarak Orta Asya Türk tarihi, Selçuklu Devleti ve Ahilik Teşkilatı, Osmanlı Devleti'nin ekonomisi ve toplum yapısı, son olarak; Cumhuriyet dönemindeki siyasi olaylar değerlendirilecektir. Toplumsal konular kısmında ise toplumsal değişme, modernleşme, kimlik, din ve laiklik tartışmalarına dair bu dört ismin görüşleri karşılaştırılacaktır. Anahtar Sözcükler: Sosyoloji, Tarih, Hilmi Ziya Ülken, Cahit Tanyol, Halil İnalcık, Kemal Karpat