Cumhuriyet döneminde geleneksel kutlamalar bağlamında Hıdırellez geleneği

Kutlamalar, içinde yaşadıkları toplum için önemli yapı taşlarıdır. Bu yapı taşları içinde bulunulan toplumdaki kültürel kodlarla belirlenir ve şekillenirler. Bir kutlamaya bakarak, içinde yer aldığı toplumdaki inanç sistemi, batıl inanışlar, halk edebiyatı ürünleri, müzik, dans, yemek, oyun vb. gibi çok sayıdaki halk bilim unsuruyla ilgili bilgi sahibi olabiliriz. Sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş sürecinde yaşanan değişimler kutlamalarda da kendini göstermiştir. Bir kısım kutlamalar kısmi değişikliklerle birlikte devam ederken, diğer bir kısmının ise artık düzenlenmediğini söylebiliriz. Bu bağlamda Hıdırellez kutlamalarında da bu değişim ve dönüşümü görebiliriz. Kutlamalar içlerinde geçmişle geleceğin bir bileşimini saklayan ender değerlerden biridirler. Tezde bu bağlamda ele alınacak olan Hıdırellez, Türk toplumunun geleneksel kimliğini ortaya koymanın yanında, değişen ve sürekli boyut değiştiren bir kutlama olarak da karşımıza çıkmaktadır. Cumhuriyetin ilan edildiği 1923'den bu yana Türkiye'de Hıdırellez geleneği bağlamında pek çok derleme yapılmıştır. Bu derlemelerden yararlanarak hazırlanan tezde Türkiye'de hızlı bir değişim geçiren bir gelenek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Görsel ve sözlü kültür ürünleri, geleneğin sürdürülmesi ve yeniden üretilmesinde işlevsel etkiye sahiptirler. Hem görsel hem de sözlü kültür ürünlerinin bir arada yer aldığı Hıdırellez kutlamaları bireysel ve toplumsal açıdan önemli işlevler üstlenmiştir