Dalgakıranların koruyucu tabakalarında kullanılan özel beton blokların yapısal analizi

Kıyı koruma yapılarının dış koruyucu tabakalarında kullanılan özel beton blokların hidrolik stabilite değerleri dalgakıran tasarımı için önemlidir. Koruyucu bir birimin (taş veya beton blok) KD stabilite katsayısı dalgakıran tasarımındaki en önemli tasarım parametrelerinden biri olup etkiyen dalga özelliklerinden yapı özelliklerine kadar çok sayıda parametreye bağlı olarak değişmektedir. Stabilite katsayısını etkileyen önemli unsurlardan biri de koruyucu birimin geometrisi, yani fiziksel formudur. Hidrolik stabilite ile yapısal stabilite blokların sahip oldukları geometriye göre birbirleriyle zıt yönde değişim gösterirler. Basit formlarda bulunan blokların dalgaya dirençleri, yani hidrolik stabiliteleri az; buna karşılık düzenli geometride olmaları nedeniyle yapısal stabiliteleri fazladır. Blok geometrisi karmaşık olmaya başladıkça daha narin yapıya dönüşmeleri nedeniyle yapısal stabilitelerinin azaldığı ve buna karşın blokların birbirleri ile kenetlenmeleri, dolayısıyla hidrolik stabilitelerinin arttığı gözlenmektedir. Kıyı mühendisliği esasları yapının istenilen amaca hizmet etmesi yanında yeteri ölçüde sağlamlığı da önermektedir. Bu nedenle hidrolik stabilite ile yapısal stabilite arasındaki çelişki, konuyu bir optimizasyon problemine dönüştürmektedir. Bu tez çalışmasında yaygın olarak kullanılan yedi tür özel beton blok (Küp, Antifer, Tetrapod, Dolos, Accropode, Coreloc, Xbloc) için hidrolik stabilite ve yapısal stabilite ilişkisi irdelenmiştir. Seçilen beton blokların yapısal stabilitelerinin analizi, farklı beton blokların hidrolik ve yapısal stabilitelerini birlikte değerlendiren karşılaştırmalı bir analiz olarak yapılmıştır. Sonuç olarak hiçbir blok türünün hem hidrolik hem de yapısal olarak tam performans gösteremediği ve bu konuda araştırma yapılmasının gerekliliği anlaşılmaktadır.