Damızlık etlik piliç (Ross 308) yumurtalarına yumurta içi melatonin hormonu ve vitamin D3 uygulamasının, kuluçka performansı, civciv kalitesi, bazı bağışıklık ve stres parametreleri üzerine etkileri

Bu çalışma, damızlık etlik piliç (Ross 308) yumurtalarına in ovo melatonin hormonu ve vitamin D3 uygulamasının, kuluçka performansı, civciv kalitesi, bazı bağışıklık ve stres parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 35-40 haftalık yaştaki damızlık sürüden elde edilen yumurtalar kullanılarak Malatya Turgut Özal Üniversitesi'nde 6x2 faktöriyel deneme düzeninde gerçekleştirilmiştir. Çalışmadaki uygulama gruplarında (UYG); UYG-1 (kontrol): yumurtaya herhangi bir işlem yapılmamıştır, UYG-2: yumurtaya sadece delme işlemi yapılmıştır, UYG-3: in ovo steril distile su (0,30 ml), UYG-4: in ovo melatonin hormonu (1 mg/0,30 ml), UYG-5: in ovo melatonin hormonu (1 mg/0,15 ml) ve vitamin D3 (100 IU/0,15 ml) birlikte, UYG-6: in ovo vitamin D3 (100 IU/0,30 ml) enjekte edilmiştir. Bu uygulama gruplarının (UYG) her biri içerisinde ise uygulama alt grupları (UAG); UAG-1: albumin içine (7. gün) ve UAG-2: yumurta sarı kesesine (18. gün) şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmada, her bir bağımsız kuluçka uygulaması için 480 adet, bağımsız 3 kuluçka uygulaması için toplam 1440 adet yumurta kullanılmıştır. Kuluçkanın 7. ve 18. günlerinde uygulamalar öncesi döllülük kontrolü yapılmıştır. Kuluçka sonunda, çıkım günü kuluçka parametreleri civciv kalitesi ve bazı stres ve bağışıklık parametreleri belirlenmiştir. Ayrıca, üç bağımsız kuluçka uygulaması kapsamında, toplam 288 adet civcive 7 günlük dönemdeki yaşama gücüne ve büyüme ve gelişme performansına bakılmıştır. Toplam 48 adet civcivin bağışıklık sistemi ile ilişkili doku ve organ ağırlıkları ve oranları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda kuluçka sürecindeki embriyonik ölümler, kuluçka randımanı, çıkım randımanı, civciv çıkım ağırlığı, civciv kalitesi, rengi, ilk haftaya ait canlı ağırlık artışı, 7. gün civciv ağırlığı, dalak ağırlığı ve oranı (%), bursa fabricus oranı (%) ile Malondialdehit, Glutatyon, Glutatyon Peroksidaz, Süperoksit Dismutas, Katalaz, Alanin Aminotransferaz ve Melatonin gibi parametreler için Kontrol (UYG-1) ile diğer UYG arasında ve UAG'nın kendi aralarında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0,05, p<0,01). Çalışmada, özellikle, kuluçkanın 7. günü yumurta albümini içine 1 mg/0,30 ml melatonin uygulamasının (UAG-6) çıkım randımanı (%97.14±2.86) makina randımanı (%91.67±0.83), civciv kalitesi (82.50±1.17) üzerine olumlu etkilerinin olduğu, diğer gruplara ait uygulamalar ile karşılaştırıldığında en yüksek değerlerin bu grupta elde edildiği tespit edilmiştir. Yine kuluçkanın 7. günü yumurta albümini içine verilen melatoninin (1 mg/0,30 ml) diğer gruplara nazaran civcivlerin bazı bağışıklık ve kan parametreleri üzerine ve orta (% 0.0) ile geç dönem (%1.90±1.90) embriyo ölümleri üzerine olumlu etkilerinin belirlenmiş olması dikkat çekici bulunmuştur. Bununla birlikte, mevcut çalışmada elde edilen bu bulgular, özellikle literatürlerin çoğunda en uygun in ovo uygulama zamanının kuluçkanın orta ve son dönemleri olduğu yönündeki bildirimlerinin aksine bir durum olarak saptanmış olup, farklı ve önemli bir sonuç şeklinde değerlendirilmiştir. Bu nedenle, ilgili konuda özellikle melatonin özelinde olmak üzere benzer çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: In ovo - Melatonin - Vitamin D3 - Kuluçka performansı Civciv kalitesi, Bağışıklık