DAS28 düzeyi düşük-orta olan ayak-ayak bileği ağrılı romatoid artrit tanılı kadın hastalarda laboratuvar, klinik, manyetik rezonans görüntüleme bulgularının ve ev temelli olarak kişinin kendisinin uygulayacağı egzersiz programına ağrı-fonksiyonel durum yanıtının değerlendirilmesi

Amaç: Romatoid artrit tanılı hastalarda ayak tutulumu genel popülasyona göre iki kat daha yaygındır. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan DAS28 skoru avantajlarının yanında ayak ve ayak bileği eklemleri değerlendirmemektedir. Ayak-ayak bileği ağrısı bulunan, DAS28'e göre düşük-orta hastalık aktivitesi olan hastalarda inflamasyonun ayak-ayak bileği fonksiyonu, denge, genel fonksiyonel ve psikososyal duruma etkisini, 6 haftalık ev egzersiz programının ağrı ve ayak fonksiyonu üzerine etkisini belirlemek amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmamıza; Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Poliklinikleri'ne başvuran, ACR/EULAR sınıflama kriterlerine göre romatoid artrit tanısı alan, ayak ağrısı şikayeti bulunan, DAS28'e göre düşük-orta hastalık aktivitesinde olarak değerlendirilen, ayak-ayak bileği ağrısında ayırıcı tanı amaçlı MRG'si mevcut olan hastalar dahil edildi. Hastalar internet aracılığıyla ulaşılan, ilk değerlendirme tarihini ve hasta sırasını baz alan randomizasyon şeması kullanılarak egzersiz grubunda 14, kontrol grubunda 14 hasta olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Egzersiz grubunda yer alan hastalardan 6 hafta boyunca haftada en az 3 gün egzersiz yapmaları istendi. Kontrol grubuna ise müdahalede bulunulmadı. Hastalar başlangıçta ve 8. haftada VAS, FFI, DAS28, FPI-6, HAQ-DI, BDI ve BBS ile değerlendirildi. Bulgular: Hastalarda MRG raporlarına göre %78,57 oranında ayak-ayak bileği etkilenimi görüldü. Egzersiz grubunda hastalarda DAS28 ESH değeri ortalaması 3,49'dan 3,04'e, VAS değeri 58,57'den 40,36'ya, FFI genel puanı 50,16'dan 39,06'ya, FFI aktivite kısıtlılığı alt puanı 49,88'den 36,19'a, FFI yetersizlik alt puanı ise 48,69'dan 41,98'e gerilemiştir. Hastaların %64,29'unda BDI-II'ye göre depresyon saptanmıştır. Egzersiz ile başlangıçta %71,43 oranında depresyon görülürken, bu oran 6 hafta sonunda %57,14'e düşmüştür. Sonuç: Hastalarda düşük-orta hastalık aktivitesinde bile ayak tutulumunun yaygın olduğu, hastalık aktivitesi ile ayak fonksiyonunu değerlendiren ölçekler arasında korelasyon bulunduğu, hastalarda ayak bakımının sağlanması, takibi ve ayak egzersizlerinin tedavideki rolünün daha çok vurgulanması gerektiği görülmüştür. Anahtar Kelime: romatoit artrit, egzersiz, ayak, ayak bileği, FFI