Davranışsal iktisat çerçevesinde özgecilik ve rasyonalite

İktisat biliminin teorik alt yapıyla matematiksel yönden aktarımı gerçek hayatta uygulanabilir, gözlemlenebilir ve yorumlanabilir olmasını zorlaştırmaktadır. Yeni bir bilim olmayan iktisadı, sadece neoklasik iktisat yaklaşımı çerçevesinde rasyonel tercih ve modeller ile değerlendirmek yeterli ve doğru olmayacaktır. İktisat sosyal bir bilim olup, psikoloji ve sosyoloji gibi bilimlerden destek alarak gerçek hayatta rastlanabilecek durumları açıklayabilmelidir. İktisat bilimi için hem matematiksel yöntemler hem de psikoloji amaç değil araç olmalıdır. Son yıllarda popülerliği oldukça artan davranışsal iktisat, iktisat ve psikolojinin birleşmesi ile ortak payda olan insanın ekonomik tercihlerini, karar alma süreçlerini ve neoklasik iktisadın temel varsayımı rasyonel insanın gerçek hayatta ne kadar rasyonel olabildiğini incelemektedir. Bu çalışmada davranışsal iktisat ve bu yeni alanın araştırma konularından biri olan özgeciliğin ne olduğu, çeşitleri, psikolojik veya çevresel nedenleri, iktisat biliminin temel varsayımlarından rasyonel insan ve özgeciliğin çelişkileri incelenmiştir. İnsanlar rasyonel varlıklar ise neden başkalarına, kendilerini tehlikeye atma pahasına yardım etmektedir? Bu soru çalışmanın esas araştırdığı sorudur. Çalışmada fedakârlık, yardım etme veya özgecilik olarak birbirinin yerine geçebilecek benzer kavramlar kullanılmakta olup, başka birinin yararına veya iyiliğine hizmet eden davranış biçiminden bahsedilmektedir. Anahtar Sözcükler: Davranışsal iktisat, Özgecilik, Rasyonellik