Debi süreklilik eğrilerinin matematik modelleri

Su kaynakları çalışmalarında özellikle biriktirmesiz hidroelektrik tesislerinde, su alma yapılarında ve su kalitesi ile ilgili çalışmalarda kullanılan debi-süreklilik eğrisi (DSE), bir akarsuda debi ile bu debinin belli bir periyotta eşitlendiği veya aşıldığı zaman yüzdesini gösteren grafiktir. Bu çalışmada, Türkiye'nin batısında yer alan Gediz Havzasındaki önemli akarsuların debi süreklilik eğrileri (DSE) ele alınmıştır. Bu kapsamda önce günlük ve aylık debilerden elde edilen DSE'ler karşılaştırılmıştır. Daha sonra kuruyan akarsularda sağlıklı sonuçlar veren Yıllık Yüzdeler metoduyla DSE'ler elde edilmiştir. Son olarak da debi süreklilik eğrilerindeki belli olasılıklı debilerin (Q0,5, Q0,50, Q0,95) önemli havza büyüklükleriyle değişimi irdelenmiştir. Çalışmayla, günlük ve aylık debi süreklilik eğrilerinin karşılaştırılması sonucunda söz konusu bu eğrilerin hemen hemen çakıştığı, dolayısıyla günlük akım verisi eksik olan veya bulunamayan akarsularda debi süreklilik eğrilerinin aylık akımlardan da elde edilebileceği gösterilmiştir. Daha sonra elde edilen DSE'lerin %5, %50 ve %95 aşılma olasılıklarına karşılık gelen akım değerlerinin havzanın en önemli özelliklerini ifade eden ortalama eğim, ortalama yükseklik ve yağış alanı büyüklükleriyle güçlü regresyon ilişkisine (R2%5=0,987, R2%50=0,988, R2%95=0,969) sahip olduğu saptanmıştır. Böylelikle özellikle akım ölçümü yapılamayan veya eksik verisi bulunan havzalarda belli olasılıklı (%5, %50 ve %95 gibi) akımların, havza ortalama eğimi, havza ortalama yüksekliği ve yağış alanı ile başarılı bir şekilde tahmin edilebileceği gösterilmiştir.