Türkçede kelime kodlama ve okuduğunu anlama: Tekdilli Türk ve ikidilli Kürt-Türk öğrencilerin bir karşılaştırması

Bu çalışmada, Türkçe tekdilli (N = 46) ve Kürtçe-Türkçe ikidilli (N = 50) çocukların fonolojik farkındalık (FF), hızlı otomatik isimlendirme (HOTİ), fonolojik hafıza (FH), dinlediğini anlama ve kelime bilgisi becerilerinin Türkçe kelime okuma ve okuduğu anlamaya yönelik katkıları boylamsal olarak incelenmiştir. Ayrıca, bu çalışma, anaokulundan birinci sınıfa kadar söz konusu bilişsel ve dilsel bileşenlerin gelişiminde tekdilli ve ikidillilerde performans farklarının olup olmadığını araştırmıştır. Katılımcılar bireysel olarak anaokulunun başında, sonunda ve birinci sınıfın sonunda olmak üzere üç defa test almışlardır. Bulgular, her iki grubun da FF, HOTİ, HF, dinlediğini anlama ve kelime bilgisi performanslarında gelişimsel bir örüntü ortaya çıkarmıştır. Tekdilli ve ikidilli çocuklar arasında farklı zamanlardaki performans farklarını gözlemlemek için her değişken için karma desenli ANOVA testi yapılmıştır. Tekdilliler, ikidillilerin lehine olan FF testi hariç, diğer testlerin hepsinde ikidillerden daha iyi performans göstermişlerdir. İkidilliler, FF testlerinde anaokulunun başında tekdilli akranlarından daha iyi puan almış, ancak bu performans farkı daha sonraki zamanlarda, özellikle birinci sınıfta azalmıştır. Öte yandan, tekdilliler, özellikle dinlediğini anlama ve kelime bilgisi testlerinde istatistiksel olarak ikidillilerden daha iyi performans göstermiştir. Sıralı regresyon analizinin sonuçları, FF ve HOTİ' nin kelime okumanın önemli yordayıcıları olduğunu ortaya koyarken, dinlediğini anlama ve kelime bilgisinin, okuduğunu anlamanın en iyi yordayıcıları oldukları görülmüştür. Birinci sınıftaki kelime okuma becerisi, okuduğunu anlamaya önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.