Deleuze: Dilin ontolojisi ve dil rejiminin eleştirisi

Tezimizde Gilles Deleuze'ün Félix Guattari ile birlikte geliştirdiği dil felsefesini ve göstergebilim etkisindeki yapısalcı dil rejimini Deleuzecü bir perspektifle tartışmayı amaçladık. Modern dilbilim ve göstergebilimin kurucusu olarak kabul edilen Saussure, dilin bir işaretler (simge) dizgesi olduğunu iddia edip yapısal analizini bu perspektifle oluşturmuştur. Saussure, dilin anlık kullanımı olan söz (parole) ile genel kullanımı olan dil (langue) arasında ayrım yaparak kelimeler ile anlamlar arasında keyfi bir bağ olduğunu iddia etmiştir, ona göre insan için anlam toplumsal dille mümkün olabilmektedir. Saussure'ün dil yetisinin ifadesi olarak gördüğü söz ve dil arasındaki karşıtlık ilişkisini Lévi-Strauss antropolojiye uyarlayarak kültürel fenomenleri özellikle mitoloji ve akrabalık dizgeleri ekseninde incelemiştir. Dönemin önemli isimlerinden biri olan Lacan ise yapısalcı yöntemi psikanalitiğe uygulamıştır. Özellikle ayna evresi kavramı, psikanalitik yapı anlayışı ve dil ile bilinçdışı arasında kurduğu paralellik bu iddianın açık örnekleridir. Deleuze, Guattari ile bahsi geçen bilim insanları ve filozofların sabitlik ve karşıtlık ilişkisi odağında oluşturdukları göstergeler rejimini oluş, fark ve tekrar, çokluk, rizom, göçebelik ve yersizyurtsuzluk kavramları ekseninde eleştirerek özgün bir dil felsefesi oluşturmuştur. Deleuze'ün dil felsefesinin ana fikri diğer problematiklerde de olduğu gibi olay anlayışına dayanır. Deleuze geliştirdiği dil felsefesinde anlamı herhangi bir sabitlik ya da karşıtlık ilişkisine mahkûm etmeden oluştaki arzunun pratik hayata nasıl yansıdığını ortaya koymaya çalışmıştır. Anahtar Kelimeler : Dil, Göstergebilim, Yapısalcılık, Fark, Göstergeler Rejimi.