Deleuze ve Guattari'nin 'Anti-ödipus: Kapitalizm ve Şizofreni 1' adlı eseri üzerine bir çalışma

Felsefi düşünceler; psikoloji, sosyoloji, siyaset gibi birçok alan içerisinde yarattığı perspektiflerle toplumsal yaşamın ve öznel varoluşun inşasında önemli bir yere sahiptirler. Ancak Platondan beri devam eden ontolojik, etik, politik, epistemolojik düşünceleri içeren geleneksel felsefe (majör felsefe), Deleuze ve Guattari'ye göre yerleşik, sabit, köktenci ve tümel yapılarıyla, yaşamı aşkınlık fikriyle sarılmış olan bilinçle açıklarken, aynı zamanda erk mekanizmalarınca kullanılmaktadırlar. Nitekim kapitalizm, psikanaliz aracılığıyla geleneksel felsefi düşünceleri, arzuyu kanalize edilmiş yollara sokarak toplumsal denetimi sağlamada ve artı-değer gasp etmede kullanmaktadır. Ancak arzu, denetim aracı olduğu kadar, kitle hareketlerinde, devrimlerde görüldüğü gibi karşı yatırımları da meydana getirmektedir. Bu sebeple Deleuze ve Guattari, kapitalizmden kaçış için arzuyu özgürleştirmeyi ve buna bağlı olarak öznel ve kolektif dönüşümü mümkün kılmayı önerirler. Bunun için erk mekanizmalarının bireylerde yarattığı arzuyu analiz edecek materyalist şizoanalizi ve bu analizi yarattıkları minör felsefelerini sunarlar. Bu felsefede Deleuze'ün felsefi birikimi, Guattari'nin klinik psikiyatri araştırmaları ve her ikisinin politik görüşleri yer alırken, felsefelerinin oluşumunda, arzuyu esir alan tüm kalıplaşmış düşünceleri yıkan Nietzsche ve Spinoza felsefeleri büyük önem arz eder. Ayrıca onların felsefelerinde Karl Marx'ın emek-değer teorisi ve Sigmund Freud'un libidonun keşfi önemli bir yere sahiptir. Öte yandan Marx, emek üretiminde arzuya yer vermediğinden, Freud ise psikanalizle arzulama-üretimini kapitalizmin yararına içkin üretiminden uzaklaştırmasından ötürü eleştirilir. Tüm bu yaptıkları kritiklerle felsefenin kavram yaratmak olduğunu savunarak yeni kavramlarla minör felsefelerini ve şizoanalizi üretirler. Böylece arzu, geleneksel felsefenin eksiklik tasavvuruna karşı olarak; bilinçdışı üretimiyle oluşta açığa çıkan olaylar ilişkiler, bedenlerle açıklanır. Makine ve üretim nosyonlarıyla açıkladıkları oluşun bu unsurları, arzunun etkilerinin gözlemlenmesine olanak tanır. Böylece bu etkiler üzerinden analizlerini gerçekleştiren şizoanaliz, bilinçdışını arzuyu bastıran temsillerinden temizleyerek, onu içkin üretim süreci olan şizofrenik sürecine döndürmeye çalışır.