Deleuzeyen perspektifle Ruhların Jülyeti, Brezilya, Beden ve Ruh filmlerinin çözümlenmesi

Çalışmanın temelini oluşturan unsur Gilles Deleuze'ün sinema felsefesine kattığı terimlerdir. Bu bağlamda Gerçeküstücülük akımı dahilinde Federico Fellini'nin Ruhların Jülyeti (1965), Terry Gilliam'ın Brezilya (1985) ve Ildikó Enyedi'nin Beden ve Ruh (2017) filmlerinin Deleuze'ün özellikle Quad kavramı üzerinde durulmaktadır. Deleuze'ün Quad kavramının, potansiyelleri arttırma ya da potansiyelden arındırma noktasında ise Spinoza'nın duygulanım kavramından yararlanılmaktadır. İmgeler ile ilerleyen filmlerin, Deleuze'ün görüntüsel-imge ve sessel-imge kavramlarıyla birlikte incelenmektedir. Sinema felsefesinin imgeler dünyasını çözümleme olgusunun Deleuze'ün yersizyurtsuzlaşma kavramıyla, çerçevelenmiş sahnelerin yine Deleuze'ün Quad kavramı dahilinde değerlendirilmektedir. Bu durumun yol açtığı duygulanım potansiyelleri kamera hareketleri kapsamında çözümlenmektedir. Quad ile potansiyel arasındaki ilişkinin, sanat akımlarından gerçeküstücülük akımı dahilinde ele alınan, Ruhların Jülyeti, Brezilya, Beden ve Ruh filmleri üzerinden tartışması sağlanmıştır. Aynı metodoloji içerisinde, köksap, fark ve tekrar, organsız beden, kristal-imge ve zamanimge kavramları ön plana çıkarılarak tartışılacaktır. Mekansal bağlamda yersizyurtsuzlaşmanın gerçeküstücülük ile bağlantısı imgelerin felsefi bağlamda ilişkisi ve gerçekliğin, gerçeküstücülük ile duyu-motor mekanizmasının yıkımı dahilinde incelenmiştir. Gerçeküstücülük için geçerli olan imgeler dünyası ve gerçeğin, simgesel dünyasının yıkımı, salt olarak Deleuze'ün görüntüsel imgesine ve sessel imgesine tekabül etmektedir. Temelde Quad kavramının zihinde oluşan imgelerin yitip gitmesi ve sadece çerçeve içerisinde kalan olguların anlatısındaki potansiyelin yitimini sağlamaktadır. A priori bağlamda ele alınan duyu-motor mekanizmasının yıkımı ve Quad kavramı dahilinde potansiyel yitimi, Deleuzeyen bağlamda Gerçeküstücü filmlerde ele alınmaktadır. Bu araştırmada amacımız Gilles Deleuze'ün sinema felsefesi terimleriyle, Gerçeküstücülük akımının ortak noktalarını, imgeler üzerinden öne çıkartmaktır. Bu doğrultuda Gilles Deleuze'ün sinema felsefesi terimlerinin, gerek teknik, gerek içerik açısından örnekler üzerinden tartışması yapılmıştır. Teknik ve içerik kapsamında, özellikle duygulanım-imge ön plana çıkartılmıştır. Çalışmada amaçlı örneklem tekniği uygulanmakla beraber nitel analiz yöntemi kullanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Görüntüsel-İmge, Sessel-İmge, Gerçeküstücülük, Quad, Duygulanım-İmge