Demokrat Parti'nin İç Anadolu kongreleri (1946 - 1950)

Türkiye Cumhuriyeti Devleti kuruluşundan kısa bir süre sonra çok partili siyasi hayata geçme teşebbüsünde bulundu ancak başarılı olamadı. II. Dünya Savaşı sonrasında yenidünya düzenine uyum sağlayabilmek için bu konuda önemli adımlar attı. İlk olarak 1945 yılında Nuri Demirağ tarafından Milli Kalkınma Partisi (MKP) kuruldu. Ancak muhalefette başarılı olamayan MKP siyasi hayatta amacına ulaşamadı. Bundan sonra Cumhuriyet Halk Partisine (CHP) karşı en etkili muhalefet kendi içinden çıkan ve 7 Ocak 1947'de kurulan Demokrat Parti (DP) oldu. Ülkede çok geç oluşturulan muhalefet tam manasıyla DP ile gerçek şeklini aldı. 1946-1950 yılları arasında iktidar-muhalefet ilişkisi sürdürüldü. Vakit kaybetmeden çalışmalara başlayan DP, kısa zamanda teşkilatlanmasını tamamladı. Daha önce hiçbir partinin yapamadığı tabana yayılma politikasını benimseyerek, hayata geçirdi. Halkın desteğini alan DP, bundan sonra iktidarın yanlış gördüğü her faaliyetini eleştirerek değişikliğe gidilmesi yönünde baskılar yaptı. Belli aralıklarla düzenlediği kongrelerde bölgenin her türlü sorunu ile ilgilenen DP, burada iktidarın halkla ilgilenmediğini ve bu bölgelerde daha fazla çalışma yapılması gerektiğinin farkına vardı. İktidar ise muhalefetin varlığı ile artık uygulamalarında daha temkinli adımlar attı, ülkeyi 23 bölgeye ayıran iktidar bu bölgelere müfettişler tayin ederek bölge hakkında bilgi sahibi oldu. Uzun çalışmalar sonunda 14 Mayıs 1950'de iktidarı ele alan DP, ülkede 27 yıldır devam eden tek parti iktidarını sonlandırmayı başaran ilk parti oldu. On yıl iktidarı elde tutan DP, ülkeyi her anlamda kalkınmasını sağlamak için çalışmalarda bulundu. Tez çalışmamızın temel konusu 1946-1950 yılları arasında DP'nin İç Anadolu Bölgesi'nde düzenlediği kongreler hakkında dönemin ulusal ve yerel gazeteleri ile arşiv kaynakları ve tetkik eserlerden de yararlanılarak bilgi verildi. Kongrelerin ne amaçla toplandığı, nasıl geçtiği, halkın istek, dilek ve şikâyetlerine de çalışmada gösterilmeye çalışıldı. Anahtar Kelime: Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Genel ve Yerel Seçimler, İç Anadolu Bölgesi, Kongre.