Demokratik ve otokratik liderlik tarzlarının bütünleşik kalkınmaya etkisinde yönetim niteliğinin rolü

Bu doktora tezinde demokratik ve otokratik liderlik tarzları, ekonomik ve sosyal kalkınmayı birlikte kapsayan bütünleşik kalkınma kavramı ve yönetim niteliği kavramları arasındaki ilişki incelenmiştir. Yapılan çalışma ile demokratik ve otokratik liderlik tarzlarının bütünleşik kalkınmaya etkisi ve yönetim niteliğinin aracılık etkisi bulunmaya çalışılmıştır. Araştırma İstanbul ili sınırları içinde yaşayan 18 yaş ve üstü 530 kişi ile yapılmış ve araştırma verileri yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Anket Likert'in Demokratik Liderlik ve Otokratik Liderlik, Ekonomik Kalkınma, Sosyal Kalkınma, Yönetim Niteliği ölçeklerini içermektedir. Soru formunun güvenilirlik (Reliability) analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Çalışma verileri, IBM SPSS Statistics 25 programına aktarılarak analizler tamamlanmıştır. Veriler analiz edilirken kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistiklerden (ort±ss) yararlanılmıştır. Uygulanacak analizlere karar verebilmek için ölçek puanlarına Kolmogorov Smirnov normallik testi uygulanmıştır. Kolmogorov Smirnov normallik testi sonucunda puanların normallik varsayımını sağladığı görülmüş; hipotezleri sınamak adına korelasyon, açıklayıcı faktör ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda demokratik liderlik tarzının ekonomik ve sosyal kalkınma; dolayısı ile bütünleşik kalkınma üzerinde olumlu etkisinin olduğu ve yönetim niteliğinin aracılık ettiği sonucuna varılmıştır. Otokratik liderlik tarzının ise ekonomik ve sosyal kalkınmaya, dolayısıyla bütünleşik kalkınmaya etkisinin bulunmadığı tespit edilmiş, bu sebeple yönetim niteliğinin aracı etkisi ölçümlenememiştir. Anahtar Kelimeler: Demokratik Liderlik, Otokratik Liderlik, Ekonomik Kalkınma, Sosyal Kalkınma, Bütünleşik Kalkınma, Yönetim Niteliği