Denetimli serbestlik uygulaması kapsamında eğitim tedbir kararı alınan lise öğrencilerinin kişilerarası ilişki tarzı ve psikolojik belirtileri

Araştırmanın amacı, herhangi bir nedenden ötürü denetimli serbestlik uygulaması kapsamında eğitim tedbir kararı alınan lise öğrencilerinin kişiler arası ilişki tarzları ve psikolojik belirtilerinin saptanmasıdır. Araştırma kapsamına giren bireyler, Diyarbakır Adliyesi ve Milli Eğitim İl Müdürlüğünde dosyası bulunan suça sürüklenen ve denetimli serbestlik uygulaması kapsamında eğitim tedbir kararı alınan 296 lise öğrencilerinden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 42 maddeden oluşan yapılandırılmış kişisel bilgi formu, 53 maddeden oluşan derecelendirilmiş beş seçenekten oluşan "Psikiyatrik Belirti Tarama Listesi" Kısa Semptom Envanteri (Symptom Check List) ve 60 maddeden oluşan "Kişilerarası Tarz Ölçeği (KTÖ)" uygulanmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler bilgisayar ortamında toplanarak bu veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Ölçeklerin değerlendirilmesi için istatistiksel analizlerde SPSS 16 programından yararlanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerden elde dilen puanlar arasındaki ilişkiler için Pearson Momentler Çarpımı Korelâsyon tekniği kullanılmıştır. Ölçek, puanlar ortalamaları arasındaki farkların belirlenmesi amacıyla t-testi ve gruplar arası farkların belirlenmesi amacıyla da tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) yapılmıştır. Analizler sonucunda bazı değişkenlerin değişik boyutlarda bağımlı değişkene ilişkin varyanslarda her bir grup için eşit olmadığı görülmüştür. Bu nedenle varyansların homojen olmadığı durumlarda, ortalamalar arası karşılaştırmaları yapmak için "Brown-Forsythe" testi yapılmış ve bu test sonucunda elde edilen "F" değerleri kullanılmıştır. ANOVA testi sonucunda anlamlı farkın belirlendiği gruplarda, farkın hangi grup ya da gruplar arasında olduğunu tespit etmek amacıyla çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Grup varyanslarının eşit dağıldığı durumlarda, ortalama puanların çoklu karşılaştırılmasında "Tukey" testi, grup varyanslarının eşit olmadığı durumlarda ise "Dunnet-C" testi kullanılmıştır. Öğrencilerin kişilerarası ilişki tarz ölçeği ile psikolojik belirtiler ölçeği alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler gözlemlenmiştir. Öğrencilerin kişilerarası ilişki tarz ölçeği; kaçınan ve manipülatif tarz değerlerinde; kısa semptom envanteri; psikoz, paranoid, somatizasyon, obsesyon ve öfke değerlerinde çeşitli değişkenler arasında anlamlı farklılıklar göstermektedir.