Deneysel di-(2-etilhekzil) fitalat (DEHP) zehirlenmesinin prepubertal ratlarda oluşturduğu testiküler toksisite ve ginkgo biloba ekstrakt 761 (EGb 761)'in koruyucu etkisinin incelenmesi

Çalışmada; prepubertal gelişim dönemindeki ratlara farklı sürelerde aynı dozda di-(2-etilhekzil) fitalat (DEHP) verilerek oluşturulan testis hasarı üzerine ginkgo biloba ekstrakt 761 (EGb 761)?in koruyucu etkisi mikroskobik ve biyokimyasal olarak incelendi. Bu amaçla:1. Yetmiş iki adet 28 günlük Wistar albino cinsi rat; kontrol, DEHP, DEHP + EGb 761 ve EGb 761 olmak üzere 4 ayrı deney grubuna (n=18) ayrıldı. Çalışmanın 7., 14., ve 28. günlerinde her gruptan 6?şar hayvan dekapite edildi. Hayvanlardan alınan testis dokularından parafin bloklar hazırlanarak 5 ?m kalınlığında seri kesitler alındı. Bu kesitler hematoksilen- eozin (H&E), periyodik asit schiff (PAS) & hematoksilen ve TdTmediated dUTP- digoxigenin Nick End Labeling (TUNEL) yöntemleriyle boyanarak ışık mikroskobunda değerlendirildi. Hayvanlardan alınan doku ve serum örnekleri ise malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), katalaz (CAT) ve testosteron düzeyleri bakımından biyokimyasal olarak incelendi.2. Kontrole göre DEHP grubunda canlı ağırlık ve testis ağırlıklarının 7. ve 14. günlerde azaldığı; 28. günde ise önceki deney periyotlarına göre arttığı saptandı. DEHP + EGb 761grubunda ise tüm deney periyodu boyunca DEHP grubuna kıyasla artmış olduğu belirlendi.3. Mikroskobik olarak 7. günde DEHP grubunda, tubulus seminiferus kontortus (TSK) çapında ve germinal hücre kalınlığında (GHK) azalma dikkati çekti. TSK?larda dejenerasyon, nekroz ve atrofinin yanı sıra bazal membranda kalınlaşma; germinal hücrelerde ise sayıca azalma, disorganizasyon ve vakuolizasyon gözlenen başlıca bulgular idi. 14. günde gözlenen bulguların 7. gündekiler ile benzer; ancak daha şiddetli olduğu