Deneysel diyabetik nefropati modelinde Apigenin'in mezanjiyal gata-3 ekspresyonu ve PDGFR-B/NFxB sinyal yolağı üzerine etkileri

Diyabetik nefropati (DN), diyabetin en sık görülen mikrovasküler komplikasyonu olup diyaliz gerektiren son dönem böbrek yetmezliğinin de (SDBY) en sık rastlanan nedenidir. Çeşitli tedavi stratejileri geliştirilmesine rağmen, şu ana kadar DN için etkili ve işlevsel bir tedavi protokolü bulunamamıştır. Yapılan çalışmaların birçoğunda, birden fazla koruyucu etkiye sahip flavonoidlerin DN'yi hafifletebileceği gösterilmiştir. Bazı meyvelerde ve sebzelerde bol miktarda bulunan bir flavonoid olan Apigenin'in anti-enflamatuvar, antioksidan ve antikanser gibi farklı farmakolojik etkiler gösterdiği bilinmektedir. DN non-immün bir hastalık olarak kabul edilmesine rağmen, yapılan çalışmalar immünolojik ve enflamatuvar mekanizmaların DN patolojisinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Diabetes Mellitus (DM) kaynaklı hipergliseminin neden olduğu mezanjiyal hücre proliferasyonu, DN'nin belirleyici bir özelliği olup, mezanjiyal proliferasyonda yer alan mekanizmaları anlamak klinik açıdan önemlidir. Bu nedenle, bu çalışmada, ilk defa, Streptozotosin (STZ) enjeksiyonuyla indüklenen deneysel DN modelinde Apigenin'in mezanjiyal hücre proliferasyonu üzerindeki etkisi GATA bağlayıcı protein 3 (GATA3), Platelet kökenli büyüme faktörü reseptör-β (PDGFR-β) ve Nükleer faktör-kappa B (NFκB) ekspresyonları üzerinden değerlendirildi. Kırk iki adet erkek Wistar cinsi sıçan, diyabet oluşturulmayan ve herhangi bir işlem yapılmayan kontrol grubu, diyabet oluşturulmayan ve 4 hafta boyunca sadece serum fizyolojik verilen sham grubu, diyabet oluşturulmayan ve 4 hafta boyunca Apigenin alan Api grubu, diyabet oluşturulmayan ve 4 hafta boyunca bir NFκB inhibitörü olan Pyrrolidine dithiocarbamate (PDTC) alan PDTC grubu, tek doz STZ enjeksiyonuyla DN modeli oluşturulan DN grubu, diyabetin oluştuğu deneyin üçüncü gününden itibaren 4 hafta boyunca Apigenin alan DN+Api grubu ile DN modeli oluşturulan ve DN modeli oluşturulan ve sakrifikasyondan 4 saat önce PDTC verilen DN+PDTC grubu olmak üzere 7 gruba ayrıldı. Bütün gruplardan elde edilen böbrek doku ve kan serum örnekleri, ışık ve elektron mikroskobik, immunohistokimyasal, moleküler biyolojik ve biyokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. DN grubunda GATA3, PDGFR-β ve NF-κB ekspresyonlarının arttığı, DN+Api ve DN+PDTC gruplarında ise ekspresyon seviyelerinin belirgin olarak azaldığı bulundu. Mikroskobik incelemelerde, DN grubunda glomerüllerde mezanjiyal proliferasyona bağlı olarak diffüz ve nodüler glomerüloskleroz, fibrozis, tübüler hücrelerde ve renal cisimciklerde şiddetli dejeneratif değişiklikler izlenirken, Apigenin tedavi grubunda bu DN kaynaklı renal hasarın azaldığı gözlendi. İlginç olarak çalışmamızda, Apigenin tedavisi uygulanan gruba göre PDTC uygulanan grupta PDGFR-β ekspresyonunun etkili bir şekilde azalması, PDGFR-β ile NFκB arasında feedback mekanizmasının olduğunu düşündürdü. Bütün bulgular birlikte değerlendirildiğinde, DN durumunda PDGFR-β/NF-κB üzerinden ekspresyonu artan GATA3'ün ve NF-κB'nin, Apigenin tedavisiyle ekspresyonunun azaldığı, böylece mezanjiyal proliferasyonun ve enflamasyonun baskılandığı düşünüldü. Apigenin tedavisi ile birlikte glomerüloskleroz ve fibrozisin etkili bir şekilde azaldığı ve bu yolla renal iyileşmeyi de sağladığı, dolayısıyla DN'de mezanjiyal proliferasyonu azaltıcı anti-glomerülosklerotik terapötik bir ajan olarak değerlendirilebileceği kanaatine varıldı.