Deneysel künt karaciğer travması oluşturulan ratlarda bakır, çinko ve vitamin kompleksinin (Cernevit®) kullanımının karaciğer iyileşmesi üzerine etkileri

Künt travma sonrası solid organ yaralanmaları sık gözlenmektedir. İlerleyen görüntüleme yöntemleri sayesinde birçok vaka opere edilmeden takip edilebilmektedir. Günümüzde nonoperatif tedavi sıklığı artmaktadır. Bu nedenle solid organ yaralanmalarında iyileşmeyi arttırıcı ajanların araştırılmasına devam edilmektedir. Bu çalışmada bakır, çinko ve vitamin kompleksinin oluşturulan künt karaciğer travması sonrası karaciğer iyileşmesi üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık.Çalışmada Wistar Albino türü 32 adet rat kullanıldı. Ratların tamamına genel anestezi uygulandıktan sonra özel olarak hazırlanmış platformda künt travma oluşturuldu. Daha sonra her grupta 8 rat olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Grup I'e herhangi bir tedavi verilmedi, Grup II'ye orogastrik çinko, Grup III'e orogastrik bakır ve Grup IV'e intraperitoneal Cernevit Flakon® tedavisi verildi. Travma sonrası üçüncü günde laparatomi yapılıp vena kava inferiordan kan örneği alındı ve ardından ratlar sakrifiye edilerek karaciğer total eksize edildi. Kan örneklerinden AST, ALT, LDH tayini yapıldı, histopatolojik incelemede karaciğerdeki inflamasyon derecesi ile Ki-67 boyanma yüzdeleri değerlendirildi.Anestezi ve travma uygulaması sonrası her gruptan birer rat eksitus oldu. Bu ratlar çalışmadan çıkarıldı. AST, ALT ve LDH düzeyleri Grup I'de diğer gruplardan daha yüksekti (p<0.05). Grup II ve III'te diğer gruplara göre anlamlı enzim düşüşleri tespit edildi (p<0.05). Grup IV'te kontrol grubuna göre anlamlı enzim düşüşü saptanmadı (p>0.05). Karaciğerdeki inflamasyon skoru Grup I'de diğer gruplara göre daha yüksek olarak tespit edildi (p<0,05). Grup II'de inflamasyonda kontrol grubuna göre çok belirgin bir düzelme görüldü (p<0,05).Ki-67'nin en düşük yüzdesi Grup I'de tespit edildi ve bu değer Grup II ve III'e göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). En yüksek Ki?67 yüzdesi Grup II'de tespit edildi ve bu yükseklik diğer gruplardan anlamlıydı (p<0,05). Grup IV'te ki Ki-67 yüzdesi Grup I'e yakın (p>0,05) iken Grup II ve III'e göre anlamlı derecede düşüktü (p<0,05).Sonuç olarak, künt karaciğer travması sonrası bakır ve çinko uygulamasının karaciğer dokusunda inflamasyonu azalttığı, iyileşmeyi arttırdığı ve karaciğer enzim düzeylerinde azalmayı sağladı. Cernevit Flakon® kullanımının ise enzim düzeylerinde azalma yapmazken, inflamasyon düzeyinde azalma yaptı.