Deneysel olarak cryptosporidium parvum ile enfekte edilen farelerin ginsenosid RH2 ile tedavisinin değerlendirilmesi

Anti-parazitik enfeksiyonları doğal ürünlerle tedavi etmek için genellikle şifalı bitkilere odaklanılmaktadır. Bu şifalı bitkilerden biri de Cryptosporidiosis enfeksiyonuna alternatif bir tedavi olabileceği düşünülen ginseng bitkisi olabilir. Bu çalışmada, deneysel olarak Cryptosporidium parvum(C. parvum) ile enfekte edilen farelerde bitkisel bir ilaç olan ve anti-tümör, anti-hipertansiyon, anti-viral ve immün regülasyon dahil olmak üzere birçok terapötik aktiviteye sahip olduğu doğrulanan Ginsenoid Rh 2'in anti-kriptosporidiyal aktivitesininin hastalığın klasik tedavisinde kullanılan halofuginon laktatile etkinliğinin araştırılmasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 3-4 haftalık yaşta 20 gr canlı ağırlıkta olan Balb-c fare 50 adet kullanıldı ve 5 gruba ayrıldı. Grup I (n=10): Negatif kontrol grubu (Sağlıklı Grup)her hangi bir işlem uygulanmadı. Grup II, III, IV ve V(n=10) 'taki farelere yedi gün boyunca 0.25 μg/g/gün'e eşdeğer bir konsantrasyonda içme suyunda deksametazon verildi. Enfekte buzağıdan elde edilen C.parvum suşu ile gastrik gavaj kullanılarak oral yolla fareler enfekte edildi. Grup II (n=10): Herhangi bir tedavi uygulanmadı. Enfeksiyon mZn boyama yöntemi ile mikroskobik alanda en az 10⁴ tane ookistin varlığı doğrulandıktan sonra: Grup III (n=10): Antiparaziter ilaç, halofuginon laktatın 100 µg/kg/gün günde birkez oral uygulandı (5 gün). Grup IV (n=10): Dimetilsülfoksit (DMSO) kullanılarak hazırlanan liyofilize Ginsenoid Rh2 ardışık 5 gün boyunca 50 mg/kg/gün dozunda oral yolla verildi. Grup V (n=10) : DMSO kullanılarak hazırlanan liyofilize Ginsenoid Rh2 ardışık 5 gün boyunca 100 mg/kg/gün dozunda oral olarak uygulandı. Fareler deney süresince uygulama öncesinde tartıldı ve ağırlıkları kaydedildi. Günlük olarak gaita toplandı. Deney sonunda nekropsisi yapılan kontrol grubu ile uygulama gruplarındaki farelerin gaitalarında ookistlerin varlığı mZN boyama ile değerlendirilirken farelerin bağırsakları Hematoksilen-Eozin boyama yöntemi kullanılarak hisopatolojik olarak incelendi. Histopatolojik incelemede C. parvum'un farklı gelişim formları ileal dokularda tespit edildi. Gruplar arası parametreler istatistiksel olarak One-Way ANOVA tabi tutularak ve çoklu karşılaştırma testi yapıldı. Her üç tedavi grubunda da (Grup III, IV ve V) tedavi sonunda ookist atılımı tespit edilmedi. Gruplar arasında farelerin canlı ağırlık artışı tedavi süresince Grup I ve II'ye göre Grup III, IV ve V'de istatistiksel olarak önemli (p<0.001) bulundu. Grup II'deki farelerin T0 ile 18. gün arasındaki ookist sayısı ortalamaları 3.70 ± 0.01 ile 5.63 ± 0.09 arasında olup istatistiksel olarak önemli (p<0.001) bir artış tespit edilmiştir. Grup 3'teki farelerin T0 ile T5. gün arasındaki ookist sayısı ortalamaları 3.67 ± 0.02 ile 1.04 ± 0.04 arasında olup istatistiksel olarak önemli (p<0.001) bir azalış tespit edilmiş ve 18. günde ookistte rastlanılmamıştır. Grup 4'teki farelerin T0 ile T5. gün arasındaki ookist sayısı ortalamaları 3.67 ± 0.01 ile 1.09 ± 0.03 arasında olup istatistiksel olarak önemli (p<0.001) bir azalış tespit edilmiş ve 18. günde ookist saptanmamıştır. Grup 5'teki farelerin T0 ile T5. gün arasındaki ookist sayısı ortalamaları 3.69 ± 0.01 ile 0.99 ± 0.03 arasında olup istatistiksel olarak önemli (p<0.001) bir azalış tespit edilmiş ve 18. günde ookistte rastlanılmamıştır. Tedavinin başladığı günde (T0. gün) Gruplar arasında istatistiksel olarak bir fark saptanmamıştır. T1.gün Grup 2 ve Grup V'e göre Grup III ve Grup IV'de istatistiksel olarak azalış bulunmuştur. T2., T3., T4. ve T5. günlerde Grup II'ye göre Grup III, Grup IV ve Grup V'de istatistiksel olarak azalma saptanmıştır. Halofuginon laktat, ginsenoid Rh2'nin yüksek ve düşük doz tedavi gruplarında ileal dokudaki lezyonlarda azalma ve bir miktar epitel ödemi görülürken, ileal kesitlerinin histopatolojik preparatları incelendiğinde villuslar üzerinde C. parvum ookistleri ve C. parvum'un farklı gelişme formları gözlemlenmiştir. Bu çalışma, farelerin tedavi sonrası ookist atılımında mikroskobik değerlendirmelerinde Ginsenoid Rh2 ve halofuginon laktat ile aynı etkiyi yapabileceğini göstermiştir. C.parvum suşu ile enfekte edilen Farelerde Ginsenoid RH2'nin 5 gün boyunca 50 mg/kg/gün ve 100 mg/kg/gün dozunda oral olarak kullanılmasıyla Cryptosporidiosis'in başarılı bir şekilde tedavi edildiği sonucuna varılmıştır. Ancak C. parvum'un ileal dokulardaki bütün gelişim aşamalarına etki etmediği etkenin varlığının tespiti ile belirlenmiştir. Cryptosporidiosis'in tedavisinde Ginsenoid Rh2'in %100 etkili olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ginsenosid Rh2, Cryprosporidium parvum, Fare