Deneysel olarak oluşturulan kemoterapiye bağlı oral mukozit modelinde eugenia jambolana ve morus nigra'nın etkilerinin araştırılması

Oral mukozit kemoterapi ve radyoterapi alanındaki uygulamalarda sıklıkla kaşılaşılan ve hastaların yaşam kalitesini ve genel sağlık durumlarını negatif ölçüde etkileyen bir komplikasyondur. Bu çalışmada amaçlanan Eugenia jambolana (EJ) bitkisinin %3 ve %5 olarak iki farklı konsantrasyonun profilaksi ve tedavide etkilerinin, Morus nigra'nın (Karadut şurubu) ise tedavide etkilerinin sıçanlarda 5-Fluorouracil (5-FU) kaynaklı oral mukozitte etkilerinin gözlemlenmesidir. Sprague Dawley yetişkin sıçanları 7 farklı grupta incelenmiştir. Sıçanlarda 5-FU uygulaması ilk gün 60 mg/kg/gün olarak, 5.gün ise 150 mg/kg/gün intraperitonel olarak uygulanmıştır. Çalışmanın 5.gününde steril bir insulin iğnesi yardımıyla yanakta yara oluşturulmuş ve dil altına %20 asetik asit (15 ul) uygulanmıştır. Bu modelde, oral mukozit, enjeksiyondan 4 gün sonraya tekabül eden deneyin 9.gününde gerçekleşmesi tahmin edilmiş ve ülserasyon skorlamaları da buna göre alınmıştır. 9 ila 13. Günler arası farklı dozlarda EJ (%3 ve %5) ve Morus nigra uygulanmış, profilaktik doz olarak da verilen EJ (%3 ve %5) ise kemoterapiden önce başlatılmış ve çalışmanın son gününe kadar sürdürülmüştür. 1, 5, 9, 11 ve 13. Günlerde mukozit skorlamaları Parkins ve arkadaşlarının skalasına göre alınmıştır. 13.gün sonunda kalpten anestezi altında kan alınmış, sakrifiye edildikten sonra yanak, böbrek ve karaciğerden doku örnekleri alınmıştır. Oksidatif stres ve enflamasyonla biyobelirteçleri test edilmiştir. Tedavi ve kemoterapi grupları arasında kilo kaybı ve mortalite için anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Yanak dokusunda oksidatif stres parametreleri olan GSH, SOD ve katalazda da önemli farklılıklar ölçülmüştür (p<0,05). Buna ek olarak (IL-6, IL-1B) enflamatuar düzenleyicileri arasında da istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar görülmüştür (p <0,05). %3 EJ profilaksi grubunda kilo kaybı ve biyobelirteçlerdeki klinik sonuçlar daha iyi çıktılar verdiği için Eugenia jambolana bitkisi ileride yapılacak çalışmalarda %3'lük ve %5'lik EJ konsantrasyonlarını araştıran çalışmalara bir kaynak oluşturabilir. Sıçanlarda 5-FU ile indüklenen mukozite karşı %3 EJ profilaktik jel grubunun profilaksi için güvenli ve etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Tedavi grubunda ise sonuçlar, düşük kilo kaybı, daha iyi klinik skorlar, daha tercih edilebilir oksidatif stress ve enflamatuar parametreler ile Morus nigra'nın lehinedir. Bu çalışmalar Morus nigra'nın özellikle diğer endikasyonlar için de markette hali hazırda uygun olması sebebiyle klinik çalışmalarda kabul edilebilir bir seçenek olarak öne çıkarmıştır, EJ ve Morus nigra arasındaki etki ve yan etki hususundaki farklılıkların daha iyi açığa çıkarılabilmesi için ilerleyen dönemlerde çalışmaların devam ettirilmesi gerekmektedir. Finansal ve bilimsel olarak çalışmaların sürdürülmesi ve bu sayede kat edilecek ilerlemeyle hastaların kemoterapi sonrası maruz kaldıkları mukozitin şiddetinin azaltılmasında, EJ jel ve Morus nigra ile ümit vaad eden sonuçlar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Oral mukozit, 5-Fluorouracil, kanser, kemoterapi, ağız sağlığı