Denim yıkama proseslerinde ekolojik yöntemlerin araştırılması

Denim kumaşlara uygulanan geleneksel yıkama ve ağartma işlemleri yüksek su, enerji ve kimyasal tüketimi nedeniyle çevresel açıdan sürdürülemez bir yapı sergilemektedir. Bu çalışmada, sürdürülebilir tekstil üretimine katkı sağlamak amacıyla, klasik tamburlu yıkama sistemleri ile çevre dostu bir alternatif olan e-Flow teknolojisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. %100 pamuklu indigo boyalı denim kumaşlara sodyum hipoklorit ve potasyum permanganat kullanılarak hem klasik hem de e-Flow yöntemiyle ağartma işlemleri uygulanmıştır. İşlem parametreleri olarak kimyasal miktarı ve süre değiştirilerek toplam 25 farklı deney kombinasyonu oluşturulmuştur. Ağartma sonrası elde edilen kumaşlar, spektrofotometrik renk ölçümleri (L*, a*, b*, C*, h°, K/S, ΔEcmc), fiziksel dayanım testleri (yırtılma mukavemeti) ve haslık analizleri (kuru/ıslak sürtme) ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, e-Flow teknolojisinin düşük sıcaklık ve az miktarda su kullanımıyla klasik yöntemlerle benzer düzeyde ağartma sağlayabildiğini ortaya koymuştur. Deneysel veriler, yapay sinir ağı (YSA) ile modellenmiş, modelin başarı düzeyi belirleme katsayısı (R²), Ortalama Mutlak Hata Yüzdesi (%MAPE) ve Ortalama Kare Hatası (MSE) gibi kriterlerle değerlendirilmiştir. Renk açılımı üzerine etkili parametreler, genetik algoritma ve Sıralı Kuadratik Programlama (SQP) yöntemleriyle optimize edilmiş, en uygun işlem koşulları belirlenmiştir. Optimum koşullarda yapılan doğrulama deneyleri sonucunda ΔEcmc değerlerinin 1.0'ın altında kaldığı ve referans renge çok yakın sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Bu kapsamlı çalışma, e-Flow teknolojisinin denim yıkama süreçlerinde çevresel etkileri azaltarak enerji ve su tasarrufu sağladığını, aynı zamanda yüksek ürün kalitesinden ödün vermediğini ortaya koymuştur. Çalışma, yapay zekâ destekli modelleme ve optimizasyon yöntemleriyle sürdürülebilir tekstil teknolojilerinin geliştirilmesine katkı sunmakta ve endüstriyel ölçekte uygulanabilirliği artıracak önemli bulgular ortaya koymaktadır.